การศึกษารูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงพุทธบูรณาการ ของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

               งานวิจัยเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพ ศึกษารูปแบบ และนำเสนอรูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงพุทธบูรณาการของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจังหวัดขอนแก่น กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ พระสอนศีลธรรมในโรงเรียนในจังหวัดขอนแก่น จำนวน ๒๕๔ รูป โดยใช้หลักการประมาณค่าสัดส่วน คำนวนแบบเทียบตารางของเครจซี่และมอร์แกน (Krejcie & Morgan) กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ผู้บริหารและครูพระสอนศีลธรรมในโรเรียน จำนวน ๑๐ รูป/คน เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี (Mix Research)  เน้นการวิจัยเชิงปริมาณเป็นหลัก โดยใช้แบบสอบสอบถาม และใช้การวิจัยเชิงคุณภาพเป็นข้อมูลเสริม โดยการใช้แบบสัมภาษณ์   เชิงลึกแบบมีโครงสร้าง วิธีวิเคราะห์ข้อมูล เป็นการวิเคราะห์ในรูปแบบตารางด้วยวิธีเชิงพรรณนา ส่วนสถิติที่ใช้ ได้แก่ การแจกแจงความถี่ (Frequency) ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (Mean)  และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard  Deviation)

                ผลการวิจัยพบว่า

                ๑. สภาพการจัดการเรียนรู้เชิงพุทธบูรณาการของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจังหวัดขอนแก่น โดยภาพรวม เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า มีความคิดเห็นอยู่ในระดับดีมาก โดยเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย  ๑) ด้านแผนการจัดการเรียนรู้เชิงพุทธบูรณาการ  ๒) ด้านการสอนเชิงพุทธบูรณาการด้วยหลักไตรสิกขา  ๓) ด้านสื่อการเรียนรู้และแหล่งการเรียนรู้  ๔) ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้  ๕) ด้านการวัดและประเมินผล ตามลำดับ

                ๒. รูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงพุทธบูรณาการของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจังหวัดขอนแก่น สรุปได้ว่า ๑) ด้านแผนการจัดการเรียนรู้เชิงพุทธบูรณาการ  มีการปรับหลักสูตรให้สอดคล้องกับสภาพปัญหา มีแผนการจัดการเรียนรู้เป็นรูปธรรมและมีคู่มือในการเรียนการสอน  ๒) ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ มีกิจกรรมที่น่าสนใจและทันสมัยบูรณาการกับศาสตร์สมัยใหม่มีการสอดแทรกคุณธรรมจริยธรรมในการเรียนการสอน ๓) ด้านสื่อการเรียนรู้และแหล่งเรียนรู้ มีการพัฒนาเทคโนโลยีในการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับสาระการเรียนรู้ ๔) ด้านการวัดผลประเมินผล มีการประเมินผลที่สอดคล้องกับเนื้อหา ๕) ด้านการสอนเชิงพุทธบูรณาการด้วยไตรสิขา มีการนำหลักธรรมในทางพระพุทธศาสนามาบูรณาการในการจัดการเรียนการสอน เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำมาปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้จริง

               ๓. การจัดการเรียนรู้เชิงพุทธบูรณาการของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจังหวัดขอนแก่น  มีแผนการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับหน่วยการเรียนรู้ มีองค์ประกอบการเรียนรู้ที่มีสาระสำคัญครบถ้วน สร้างความคิดรวบยอดกับมาตรฐานการเรียนรู้ มีสาระการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับระยะเวลา เน้นการนำความรู้ไปใช้ในการคิดวิเคราะห์เชิงสร้างสรรค์ ด้านกิจกรรมการเรียนรู้ แบ่งเป็นขั้นเป็นตอนตามความเหมาะสมกับสาระการเรียนรู้ในแต่ละระดับชั้น เน้นกิจกรรมที่มีความหลากหลายและสามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้จริง  ส่งเสริมกระบวนการคิดของนักเรียน สอดแทรกคุณธรรมจริยธรรม และคุณลักษณะที่พึงประสงค์ นำสื่อการเรียนรู้ที่ทันสมัยเข้ามาบูรณาการในการเรียนการสอน มีวิธีการวัดผลประเมินผลที่หลากหลาย มีความเหมาะสม มีเกณฑณ์การประเมินที่เที่ยงธรรมโปร่งใสสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ และมีการบูรณาการกับหลักธรรมให้นักเรียนได้เรียนรู้ ได้ฝึกปฏิบัติ และสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้