การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่องวัดหนองกลับศึกษา เพื่อการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์โดยใช้แหล่งเรียนรู้วัดหนองกลับ สำหรับนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์
คำสำคัญ:
กิจกรรมเรียนรู้, ความคิดสร้างสรรค์, แหล่งเรียนรู้วัดหนองกลับบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันในการจัดการเรียนรู้ โดยใช้แหล่งเรียนรู้วัดหนองกลับ และ 2) เพื่อสร้างกิจกรรมการเรียนรู้เรื่องวัดหนองกลับศึกษา เพื่อการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ โดยใช้แหล่งเรียนรู้วัดหนองกลับ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ โดยเป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักกลุ่มที่ 1 คือ คณะสงฆ์วัดหนองกลับ ผู้มีนำชุมชน ครูผู้มีประสบการณ์ทางด้านการสอนวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม คณะกรรมการวัดหนองกลับ วิทยากรท้องถิ่น และปราชญ์ชาวบ้าน กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักกลุ่มที่ 2 คือ กลุ่มผู้เรียน รวมทั้งสิ้น 61 คน โดยมีขอบเขตพื้นที่การวิจัย คือ ตำบลหนองกลับ อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ ด้วยการวิเคราะห์ข้อมูลแบบสรุปอุปนัยโดยบันทึกพรรณนา และ ตรวจสอบความน่าเชื่อถือแบบสามเส้าด้วยวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพปัจจุบันในการจัดการเรียนรู้โดยใช้แหล่งเรียนรู้วัดหนองกลับ คือ 1) นักเรียนไม่ให้ความสำคัญการเรียนในห้องเรียน 2) ครูผู้สอนมีชั่วโมงสอนที่จำกัด 3) ยังไม่มีวิธีการเรียนรู้ที่เหมาะสมโดยใช้แหล่งเรียนรู้วัดหนองกลับ และ 4) ยังไม่มีกิจกรรมการเรียนรู้ภายในวัดเพื่อการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์
2. การสร้างกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง “หนองกลับศึกษา” มุ่งเน้นให้นักเรียนเกิดความคิดสร้างสรรค์ จากกระบวนการเรียนรู้แบบ Active learning โดยใช้กิจกรรมในแหล่งเรียนรู้วัดหนองกลับเป็นฐานการเรียนรู้ 5 ฐาน คือ หลวงพ่อเดิมสร้างเมือง ลือเลื่องความสามัคคี ประเพณีบวชนาคหมู่ หินสีชมพูคู่เขาพระ และพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านมากมี
3. ผลการทดลองใช้กิจกรรมการเรียนรู้ พบว่า มี 3 องค์ประกอบสำคัญ คือ 1) ด้านแหล่งเรียนรู้มีความเหมาะสมในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้อย่างยิ่ง 2) ด้านครูผู้สอนสามารถนำกิจกรรมที่จัดขึ้นนี้ไปบูรณาการกับการเรียนรู้สาขาวิชาอื่นๆ ได้ และ 3) ด้านผู้เรียนเกิดความคิดสร้างสรรค์จากชิ้นงานที่นักเรียนสร้างขึ้นมา จากผลการวิจัยสามารถสรุปเป็นแนวทางการสร้างกิจกรรมการเรียนรู้วัดหนองกลับศึกษา ทำให้นักเรียนเกิดความตื่นรู้ยังแหล่งเรียนรู้ที่อยู่ใกล้ตัว โดยต่อยอดเป็นกิจกรรมการเรียนรู้ที่ทำให้เกิดจิตสำนึกรักท้องถิ่น ตลอดจนนำไปสู่ความคงทนถาวรความรู้สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กล้า ทองขาว. (2561). การจัดการศึกษาฐานชุมชน (Community-based Education Management=CBEM). สืบค้นเมื่อ 17 กรกฎาคม 2561, From www.dpu.ac.th/ces/download.php?
เดลินิวส์ฉบับพิมพ์, 2562. สภาวะการศึกษาไทยปี 61-62 ย่ำอยู่กับที่. Retrieved 6 สิงหาคม, 2562,
Form https://www.dailynews.co.th/education/724398/
ทิศนา แขมมณี. (2560), ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นนทลี พรธาดาวิทย์. (2559), การจัดการเรียนรู้แบบ Active learning. กรุงเทพฯ: ทริปเปิ้ลเอ็ดดูเคชั่น.
มณฑล จันทร์แจ่มใส. (2558). โครงการถอดชุดประสบการณ์การจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน:กรณีศึกษา การบูรณาการการจัดการเรียนรู้วิชาออกแบบสถาปัตยกรรมกับการพัฒนาที่อยู่อาศัยของผู้มีรายได้น้อย. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร. 10(1): 143-156.
วิจารณ์ พานิช. (2557). นวัตกรรมสู่การเป็นประเทศแห่งการศึกษา. สืบค้นเมื่อ 17 กรกฎาคม 2561,
จาก https://www.gotoknow.org/posts/565909.
วัดหนองบัว. (2550). ประวัติหลวงพ่อเดิม ฉบับสมบูรณ์ (พิมพ์ครั้งที่ 3). นครสวรรค์: วัดหนองกลับ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2557). รายงานการวิจัย แนวทางการพัฒนาการศึกษาไทยกับการเตรียมความพร้อมสู่ศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สำนักงานฯ.
อัจฉรา ศรีพันธ์. (2561). การจัดการศึกษาบนฐานชีวิตและการจัดการศึกษาบนฐานชุมชน. กรุงทพฯ: แดแน็กซ์อินเตอร์คอร์เปอร์เรชั่น.
Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A Taxonomy for Learning, Teaching and Assessing: A Revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives: Complete Edition. New York: Longman.
Bloom, B. S. (1959). Taxonomy of Educational objectives, Handbook cognitive New York David.
Domain, Mckay Group Inc.
Collins, J. W., and O’Brien, N. P. (2003). Greenwood Dictionary of Education. Westpost: Greenwood. for Success and Citizenship. Washington D.C.: Coaliton for Community Schools.
Thoughtful Learning. (2017). What are life skills?. Retrieved on May 1, 2021, From https://k12. Thoughtfullearning.com/FAQ/What-are-life-skills.
Torrance, E. P. (1962). Guiding Creative Talent. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, Inc. From http://dx.doi.org/10.1037/13134-000.

