รูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อสืบสานอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของ กลุ่มชาติพันธุ์ไทโส้จังหวัดสกลนคร สำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษาปีที่ 6

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อสืบสานอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ไทโส้ จังหวัดสกลนคร สำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษาปีที่ 6 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้านกุดสะกอย จำนวน 30 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และการบันทึกภาคสนาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์เชิงธีม ผลการวิจัยนำไปสู่การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน ภายใต้กระบวนการ SO-LEARN Model ซึ่งประกอบด้วย 7 ขั้นตอน ได้แก่ S – Study Context, O – Observe and Collect Data, L – Learning Design, E – Engagement, A – Active Learning, R – Reflection และ N – Nurture Local Identity โดยเน้นการเรียนรู้จาก “เจ้าของวัฒนธรรม” ผ่านกิจกรรม เช่น การฟังเรื่องเล่าจากชุมชน การจัดทำไทม์ไลน์ประวัติชุมชน และการจัดทำพจนานุกรมน้อยภาษาไทโส้ ผลการใช้รูปแบบพบว่าสามารถส่งเสริมการเรียนรู้ของนักเรียนใน 4 ด้าน ได้แก่ พฤติกรรมการเรียนรู้ ความรู้และความเข้าใจ ภาษาและวัฒนธรรม และทัศนคติและสำนึกรักษ์ท้องถิ่น ส่งผลให้นักเรียนเกิดความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ของตนและมีความตั้งใจสืบสานวัฒนธรรมของชุมชนอย่างยั่งยืน