การเป็นองค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล: Innovative Educational Organization

ภนิตา  ทวรัตน์; ศิลป์ชัย  สุวรรณมณี

ผู้แต่ง

ภนิตา ทวรัตน์ มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตสงขลา, ประเทศไทย
ศิลป์ชัย สุวรรณมณี มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตสงขลา, ประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการเป็นองค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษา 2) เพื่อเปรียบเทียบการเป็นองค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษา จำแนกตามตัวแปร อายุ วุฒิการศึกษา ประสบการณ์การปฏิบัติงาน และขนาดของสถานศึกษา และ 3) เพื่อประมวลข้อเสนอแนะการเป็นองค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่างคือครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล ปีการศึกษา 2568 จำนวน 338 คน ได้จากการกำหนดกลุ่มตัวอย่างโดยเทียบจากตารางสำเร็จรูปของ Krejcie and Morgan (1970) และสุ่มแบบแบ่งชั้นตามขนาดสถานศึกษา แล้วใช้วิธีการสุ่มอย่างง่าย โดยวิธีจับฉลาก เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามชนิดมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .968 สถิติที่ใช้ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที การทดสอบค่าเอฟ เปรียบเทียบรายคู่ด้วย LSD และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) การเป็นองค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษาในภาพรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก 2) ผลการเปรียบเทียบการศึกษาการเป็นองค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษา จำแนกตามตัวแปร วุฒิการศึกษา และประสบการณ์การปฏิบัติงานต่างกัน โดยภาพรวมและรายด้าน มีความคิดเห็นไม่แตกต่างกัน แต่จำแนกตามตัวแปร อายุ มีความคิดเห็นในภาพรวมและรายด้าน แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 และตัวแปรขนาดของสถานศึกษา มีความคิดเห็นในภาพรวมและรายด้าน แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ 3) ผลการประมวลข้อเสนอแนะการเป็นองค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษา พบว่า ผู้บริหารสถานศึกษาควรให้ความสำคัญต่อการดำเนินกิจกรรมด้านนวัตกรรมร่วมกับชุมชนและภาคเอกชนเพื่อสร้างภาคีเครือข่ายที่เข้มแข็ง ทั้งนี้สถานศึกษาควรมีระบบติดตามและประเมินผลการพัฒนานวัตกรรมอย่างต่อเนื่อง ควบคู่กับการจัดตั้งองค์กรต้นแบบเพื่อเป็นแนวทางและแรงจูงใจในการขับเคลื่อนนวัตกรรม รวมทั้งการพัฒนาครูแกนนำและการจัดระบบนิเทศเชิงเสริมพลัง ผ่านกลไกการยกย่องหรือให้รางวัล เพื่อส่งเสริมและกระตุ้นให้เกิดการสร้างสรรค์นวัตกรรมในสถานศึกษาอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กมลทิพย์ อินแก้วเครือ, & สิทธิพงศ์ บุญผดุง. (2567). แนวทางการบริหารสู่การเป็นองค์กรแห่งนวัตกรรมของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน. วารสารการวิจัยทางการศึกษา, 13(1), 1–15.

กัญญาณัฐ สิมสวัสดิ์, พิมพ์อร สดเอี่ยม, & บุญช่วย ศิริเกษ. (2567). โมเดลสมการโครงสร้างปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเป็นองค์กรแห่งนวัตกรรมการศึกษาของโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 14(4), 1739–1756.

ขวัญชนก แสงท่านั่ง. (2563). รูปแบบการพัฒนาสถานศึกษาสู่องค์กรแห่งนวัตกรรมสำหรับสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(7), 153–168.

จักภัทสรัณย์ ไตรรัตน์, & สิรินธร สินจินดาวงศ์. (2563). การพัฒนาสถานศึกษาสู่องค์กรนวัตกรรม: กรณีศึกษาโรงเรียนในสหวิทยาเขตวิภาวดี [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีปทุม].

ชมัยพร ชูสุภาวดี. (2566). สภาพการเป็นองค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 1 [สารนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา].

ชุมพล นนบุต. (2568). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาสมรรถนะด้านดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนสังกัดเทศบาลเมืองนครพนม [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

ดลยา ขันเวท. (2566). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในอำเภอแม่สรวย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 2 [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา].

ธัญรดี หิรัญกิตติกร, & จุลดิศ คัญทัพ. (2565). การศึกษาความต้องการความเป็นองค์กรนวัตกรรมของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 12(2), 266–278.

นวชล สมบูรณ์สิน. (2564). รูปแบบการจัดการนวัตกรรมทางการบริหารในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].

นันทิดา สอิ้งรัมย์. (2567). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา ศูนย์เครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาโชคชัย 4 จังหวัดนครราชสีมา. วารสารเสียงธรรมจากมหายาน, 10(2), 11–22.

เบญจมาศ ขวาไทย. (2563). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 10(39), 207–215.

ประไพศรี ธรรมวิริยะวงศ์. (2564). แนวทางการสร้างนวัตกรรมในงานบริหารทรัพยากรมนุษย์. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 15(1), 516–528.

พัชรา เอี่ยมเจริญ. (2567). การคิดเชิงออกแบบเพื่อสร้างนวัตกรรมทางการศึกษาสำหรับครูในยุคดิจิทัล. Journal of Industrial Education, 30(2), C1–C12.

พงษ์สุดา วงษ์คำสิงห์, ยุรพร ศุทธรัตน์, & พิทวัส เอื้อสังคมเศรษฐ์. (2566). ตัวขับเคลื่อนนวัตกรรมในองค์กร. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 9 HCON 2023: นวัตกรรมการเรียนรู้เพื่อโลกอนาคตด้านเทคโนโลยี (น. 243–250). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ภัทรพร ฉิมคราม. (2561). การรับรู้ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุราษฎร์ธานี [การค้นคว้าอิสระ, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี].

ภารดี อนันต์นาวี, & สิทธิพร ประวัติรุ่งเรือง. (2564). การสังเคราะห์งานวิจัยที่เกี่ยวกับการพัฒนารูปแบบองค์กรนวัตกรรมทางการศึกษาของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(45), 487–504.

ภูรีรัตน์ สุกใส, & จิติมา วรรณศรี. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษากับความเป็นองค์กรแห่งนวัตกรรมของสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาในจังหวัดอุตรดิตถ์ [การค้นคว้าอิสระ, มหาวิทยาลัยนเรศวร].

มนฤดี ชอบสะอาด. (2565). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาอำเภอสอง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 [การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง, มหาวิทยาลัยพะเยา].

รัตนะ บัวสนธ์. (2563). การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วรภัสสร์พิชชา โพธมาตร. (2567). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 3 [การค้นคว้าอิสระ, มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ].

ศศิประภา ฤาไกรศรี. (2568). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมในยุค 5.0 ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 3 [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

ศศิวิมล มาลาพงษ์. (2567). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาที่มีต่อการปฏิบัติงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1. วารสารวิจัยวิชาการ, 7(3), 75–86.

สจีวรรณ ทรรพวสุ, & สุทธิพงศ์ บุญผดุง. (2566). การบริหารสถานศึกษาสู่การเป็นองค์การนวัตกรรมในการจัดการศึกษาเพื่อส่งเสริมคุณลักษณะผู้ร่วมสร้างสรรค์นวัตกรรมของผู้เรียนยุคการศึกษาประเทศไทย 4.0. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 17(1), 1–15.

สุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2564). การบริหารสู่องค์การแห่งนวัตกรรมการศึกษา. ตักสิลาการพิมพ์.

สมศักดิ์ จัตตุพรพงษ์, ศักดา สถาพรวจนา, ปิ่นณิชา อุตตมะเวทิน, & สาริศา เจนเขว้า. (2567). องค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสารเซนต์จอห์น (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 41(1), 1–20.

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. (2564). คู่มือการดำเนินการตามหลักเกณฑ์และวิธีการประเมินตำแหน่งและวิทยฐานะข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ตำแหน่งครู (หนังสือสำนักงาน ก.ค.ศ. ที่ ศธ 0206.3/ว 9).

สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน). (2564). รายงานประจำปี 2564. https://www.nia.or.th

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). รายงานประจำปี 2566. https://www.nesdc.go.th

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปี 2568. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล.

อนิรุทร์ บุญเกื้อ. (2563). การพัฒนารูปแบบองค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ครุศาสตร์อุตสาหกรรมดุษฎีบัณฑิต, สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง].

เอกรินทร์ สังข์ทอง และคณะ. (2567). ความเป็นองค์กรนวัตกรรมของสถานศึกษานำร่องพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา: กรณีศึกษา สถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3. Journal of Intellect Education, 3(5), 1–16.

Candrasari, A., Yorman, Y., Mayasari, N., Yulia, R., & Lake, F. (2024). Visionary leadership in education management: Leading toward optimal achievement in the era of independent learning. Proceedings of the International Seminar on Education and Teacher Training, 8(4).

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308