การบูรณาการหลักสัปปายะธรรมสำหรับการบริหารแหล่งการเรียนรู้

ผู้แต่ง

  • ธนิดา พูลเจริญ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

แหล่งการเรียนรู้, สัปปายะธรรม, การบูรณาการ

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นการนำเสนอการบูรณาการหลักสัปปายะธรรมสำหรับการบริหารแหล่งการเรียนรู้ อันเป็นการบริหารแหล่งการเรียนรู้ โดยกระตุ้นให้ผู้เรียนรู้จักวิธีการแสวงหาความรู้ ส่งเสริมให้การเรียนรู้เป็นไปอย่างมีคุณค่าและเกิดผลโดยตรงต่อตัวผู้เรียน การพัฒนาและส่งเสริมให้มีแหล่งการเรียนรู้เป็นส่วนหนึ่งของการจัดกระบวนการเรียนรู้และสาระที่กำหนดไว้ในหลักสูตรสถานศึกษา โดยมุ่งเน้นไปที่การจัดให้ผู้เรียนได้มีโอกาสเรียนรู้ จากแหล่งการเรียนรู้ที่หลากหลายในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งในและนอกโรงเรียน เพื่อเน้นส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนมีนิสัยรักการอ่าน และแสวงหาความรู้และการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์อันที่ประกอบไปด้วย ๑) แหล่งการเรียนรู้ที่เป็นสถานที่จริง ๒) แหล่งการเรียนรู้ที่เป็นแหล่งศึกษาอ้างอิง ๓) แหล่งการเรียนรู้ที่เป็นบุคคล และ ๔) แหล่งการเรียนรู้ที่เป็นสถานการณ์จริง สามารถนำมาบูรณาการกับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาคือ หลักสัปปายะธรรม ๗ ประการ ได้แก่ ๑) อาวาสสัปปายะ ที่อยู่อาศัย ๒) โคจรสัปปายะ สถานที่แห่งนั้นมีทางโคจร ๓) ภัสสสัปปายะ การสนทนา พูดคุยการฟัง ๔) ปุคคลสัปปายะ บุคคลที่อยู่ร่วมกัน ๕) โภชนสัปปายะ อาหารที่บริโภค ๖) อุตุสัปปายะ ฤดูอันเป็นที่สบาย และ ๗) อิริยาปถสัปปายะ อริยาบทอันเป็นที่สบาย เพื่อให้สถานศึกษาบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ในการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผล ให้ก่อเกิดความเจริญรุ่งเรืองอย่างมั่งคงและยั่งยืนสืบไป

เอกสารอ้างอิง

ครรชิต พุทธ โกษา. (2554). คู่มือการพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.

จิราภรณ์ ขยัน. (2558). การศึกษาบทบาทการนำแหล่งการเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ข้องผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกช้าประถมศึกษา พระนครศรีอยุธยา เขต ๑. วารสารวิจัยและพัฒนาวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 10(3), 125 – 132.

ปรีชา มาละวรรณโณ. (2552). การพัฒนาแหล่งการเรียนรู้ในโรงเรียน. พิมพ์ครั้งที่ ๒. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

พระครูวินัยธมั่น ภูริทตฺโต. (ม.ป.ป.). หลวงปู่มั่นเมตตาโปรดลูกหลานพระเวสสันดร! อัศจรรย์อำนาจจิต. สืบค้นเมื่อ 3 มกราคม 2567, จาก http:/www.phenkhao.com/contents/377391.

พระธรรมวิสุทธิมงคล (บัว ญาณสมฺปณฺโณ). (ม.ป.ป.). สิ่งสัปปายะ-Luangta.Com. สืบค้นเมื่อ 3 มกราคม 2567, จาก www.luangta.com/thamma/thamma talk text.php?ID=1046&CatID=3.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2557). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ ๒๗. กรุงเทพมหานคร; มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระราชญาณวิสุทธิโสภณ (ท่อน ญาณธโร). (ม.ป.ป.). สัปปายะ คืออะไร-พระเครื่อง. สืบค้นเมื่อ 3 มกราคม 2567, จาก https:/www.tumsrivichai.com.

วินัย หริ่มเทศ. (2563). กลยุทธ์การบริหารแหล่งการเรียนรู้ที่พึงประสงค์ของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต ๔๑. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

ศตวรรษ นิลประพัฒน์. (2558). การนำเสนอรูปแบบการบริหารแหล่งการเรียนรู้ของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรีเขต ๑ และเขต ๒. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฎพระนครศรีอยุธยา.

ศิริกาญจน์ โกสุมภ์. (2554). แหล่งการเรียนรู้เพื่อการปฏิรูปการเรียนรู้และหลักสูตรสถานศึกษา ๒๕๕๔. กรุงเทพมหานคร: เสริมสินพรีเพรสชิสเท็ม.

สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปรินายก (เจริญ สุวฒฺฑโณ). (ม.ป.ป.). สัมโมทนียกถา-วัดอัมพวัน อ.พรหมบุรี จ.สิงห์บุรี. สืบค้นเมื่อ 3 มกราคม 2567, จาก https://wwww.amphawan.net

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาชั้นพื้นฐาน. (2560) นโยบายสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ ๒๕๖๑. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.

อนุสรา ขัติทะ. (2559). ข้อเสนอเชิงยุทธศาสตร์การบริหารจัดการแหล่งการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับการศึกษาในศตวรรษที่ ๒๑ ของโรงเรียนเทศบาล ๒ บ้านใหม่ประกอบราษฎร์วิทยานุกูล. วารสาร บัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงราย. 9(19), 74.

อุทยานการเรียนรู้ TKPark. (ม.ป.ป.). ออกแบบการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑ อย่างไรให้เหมาะกับผู้เรียน. สืบค้นเมื่อ 6 มกราคม 2567, จาก https://www.tkpark.or.th/tha/articles_detail

/1637488774552

อุทยานการเรียนรู้ TK park. (ม.ป.ป.). แนวคิดการจัดตั้งและดำเนินการอุทยานการเรียนรู้ TK park. สืบค้นเมื่อ 6 มกราคม 2567, จาก https://www.tkpark.or.th/tha/page/story

Blaug. M.. (1971). The Rate of return to Investment in Education Thailand. Bangkok: National Education Council.

Good. C.V.. (1973). Dictionary of Education (3rd ed.). New York: MeGraw-Hill.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-12-31

รูปแบบการอ้างอิง

พูลเจริญ ธ. . (2024). การบูรณาการหลักสัปปายะธรรมสำหรับการบริหารแหล่งการเรียนรู้ . Journal of Buddhist Education and Research (JBER), 10(4), 107–117. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jber/article/view/278526

ฉบับ

ประเภทบทความ

สารบัญ