การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เรื่อง กฎหมายรอบตัว เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนพิชัย

ธีรัฉรา  ปลิวทอง; ปริญญา  สร้อยทอง

ผู้แต่ง

ธีรัฉรา ปลิวทอง มหาวิทยาลัยนเรศวร, พิษณุโลก, ประเทศไทย
ปริญญา สร้อยทอง มหาวิทยาลัยนเรศวร, พิษณุโลก, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

การจัดการเรียนรู้, ปัญหาเป็นฐาน, กฎหมาย, ทักษะการคิดวิเคราะห์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้เรื่อง กฎหมายรอบตัวที่ส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ โดยใช้ปัญหาเป็นฐานสำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนพิชัย การเก็บข้อมูลทำโดยการสัมภาษณ์และการพัฒนากิจกรรมการจัดการเรียนรู้ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักประกอบด้วยครูผู้สอน 6 คน และนักเรียน 37 คน รวมทั้งสิ้น 43 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์คำถามปลายเปิด และการวิเคราะห์ข้อมูลแบบสรุปอุปนัยโดยการบรรยายเชิงพรรณนา พร้อมตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลด้วยวิธีการแบบสามเส้า (Triangulation) ผลการวิจัย พบว่า การจัดการเรียนรู้เรื่องกฎหมายรอบตัวโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ผ่านการออกแบบการจัดการเรียนรู้ “Don’t Bully, Be a Friend” โดยครูผู้สอน สามารถส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยใช้ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ 6 ขั้นตอน ได้แก่ กำหนดปัญหา ทำความเข้าใจกับปัญหา ดำเนินการศึกษาค้นคว้า สังเคราะห์ความรู้ สรุปและประเมินค่าของคำตอบ และนำเสนอและประเมินผล การจัดการเรียนรู้แบบนี้สามารถตอบโจทย์ผู้เรียนในยุคศตวรรษที่ 21 ได้เป็นอย่างดี ส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ที่หลากหลาย ทำให้การเรียนรู้สนุกสนานและเพิ่มความสนใจในการเรียนรู้ด้านกฎหมาย ผู้สอนเปลี่ยนบทบาทจากผู้ถ่ายทอดความรู้เป็นผู้อำนวยการการเรียนรู้ ทำให้สามารถจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

เอกสารอ้างอิง

กนิษฐา, ท., สิรินภา, ก., & มลิวรรณ, น. (2563). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานเพื่อพัฒนาทักษะการสื่อสารและทักษะการทำงานกลุ่มของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง เคมีที่เป็นพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต. การศึกษาและนวัตกรรม, 22(2), 30–48.

กนกกาญจน์, บ. (2561). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับการสืบเสาะหาความรู้เพื่อเสริมสร้างทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และความสามารถในการแก้ปัญหาสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].

กมลวรรณ, ด. (2566). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้สมองเป็นฐานร่วมกับชุดฝึกการอ่านแบบเกมกระดานเพื่อส่งเสริมความสามารถในการอ่านภาษาไทยและการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1. เทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา, 19(6), 52–63.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). แนวทางการจัดการเรียนรู้กฎหมายในชีวิตประจำวันสำหรับผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

จิราวรรณ, ค., ปรียาพร, ใ., & เพ็ญพะนอ, พ. (2566). การสอนสังคมศึกษาในศตวรรษที่ 21 โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน. ราชภัฏพระนครวิชาการ, 2(1), 36–46.

ทิศนา, ข. (2556). ศาสตร์การสอนองค์ความรู้เพื่อการจัดการกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 16). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ด่านสุทธาการพิมพ์.

นรรัชต์, ฝ. (2562, 16 ธันวาคม). อะไรคือการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-based Learning: PBL). ทรูปลูกปัญญา. https://www.trueplookpanya.com/education/content/77414

สรปัญญาสุข, ส. (2560). รายงานผลการพัฒนาบทเรียนสำเร็จรูป ชุดบันไดห้าขั้น สร้างวรรค์บทกลอนสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนบ้านในสอย. แม่ฮ่องสอน: โรงเรียนบ้านในสอย.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (ม.ป.ป.). การกำหนดแนวทางการพัฒนาการศึกษาไทยกับการเตรียมความพร้อมสู่ศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). รูปแบบการวัดและประเมินการเรียนรู้ในสถานศึกษาที่ส่งเสริมผู้เรียนให้เกิดผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ของการศึกษาตามมาตรฐานการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สำนักทดสอบทางการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2557). แนวทางการประเมินสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. http://www.testing.obec.go.th

อัญพร, ร. (2565). ระบบการเรียนการสอนโดยใช้ Active Learning ในระดับชั้นปรีคลินิก [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].

อรมนัส, ว. (2562). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณและการแก้ปัญหา เรื่อง ชีวิตกับสิ่งแวดล้อม สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 [การค้นคว้าอิสระการศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].