บริบทการจัดการเรียนการสอนวิชาสังคมศึกษาในยุคดิจิทัล

ทัศนา  หนูทวี

ผู้แต่ง

ทัศนา หนูทวี วิทยาลัยเทคโนโลยีปัญญาภิวัฒน์, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

บริบทการจัดการเรียนการสอน, วิชาสังคมศึกษาในยุคดิจิทัล, สมรรถนะดิจิทัล, การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้เป็นการวิเคราะห์เอกสาร (documentary research) มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางการจัดการเรียนการสอนวิชาสังคมศึกษาในยุคดิจิทัล โดยเน้นการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของนักเรียนให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีส่งผลต่อวิถีชีวิตและระบบการศึกษาอย่างมีนัยสำคัญ จากเดิมที่มุ่งเน้นเพียงทักษะการรู้หนังสือ (Literacy) ไปสู่การส่งเสริมการเรียนรู้เชิงปฏิบัติและการสร้างแรงบันดาลใจควบคู่กัน ครูสังคมศึกษาจึงมีบทบาทสำคัญในการเป็นแบบอย่างการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล สนับสนุนการเรียนรู้แบบโต้ตอบ การเรียนรู้ร่วมกันและการเรียนรู้อย่างอิสระ เพื่อเสริมสร้างทักษะสำคัญ เช่น ทักษะการคิดวิเคราะห์ ความคิดสร้างสรรค์ และการแก้ไขปัญหา นอกจากนี้ การจัดการเรียนการสอนยังต้องเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง และเปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์ รวมถึงการใช้สังคมออนไลน์อย่างมีจริยธรรม เพื่อพัฒนาการเรียนรู้อย่างยั่งยืนในยุคดิจิทัล ทั้งนี้ การวัดผลและประเมินผลการเรียนรู้ควรสอดคล้องกับแนวทางการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อเตรียมผู้เรียนให้สามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการดำรงชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพและเหมาะสมกับบริบทของสังคมปัจจุบัน

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). นโยบายการปรับปรุงระบบการบริหารจัดการและบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัลในภาคการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

ฐาปนีย์ ธรรมเมธา. (2564). เทคโนโลยีการศึกษาในยุคดิจิทัล. เข้าถึงจาก http://www.etdigitallearning.com

ณัฐกร สงคราม. (2553). นวัตกรรมการเรียนรู้ยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

บรรจง ลาวะลี. (2560). การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21: ทิศทางการศึกษายุคใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2553.

พระราชบัญญัติการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม พ.ศ. 2560.

วิชัย วงษ์ใหญ่, และมารุต พัฒผล. (2562). เทคโนโลยีการศึกษากับการพัฒนาการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

วิจารณ์ พานิช. (2560). การศึกษาในศตวรรษที่ 21: การเรียนรู้ตลอดชีวิตในโลกยุคใหม่. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสดศรี–สฤษดิ์วงศ์.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2561). การบูรณาการเทคโนโลยีในกระบวนการเรียนรู้ของผู้เรียนยุคใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

แสงสุรีย์ ทองขาว และคณะ. (2566). การจัดการเรียนการสอนในยุคดิจิทัล: แนวทางสำหรับครูยุคใหม่. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาการศึกษา.

Jukes, I., McCain, T., & Crockett, L. (2010). Understanding the digital generation: Teaching and learning in the new digital landscape. United States: Corwin Press.

Richey, R. C., Klein, J. D., & Tracey, M. W. (2011). The instructional design knowledge base: Theory, research, and practice. New York: Routledge.

Rohidsathan, K. (2016). The impact of digital innovation on education and society. Bangkok: Digital Learning Society.