การพัฒนาทักษะการคิดแก้ปัญหา และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน รายวิชาหน้าที่พลเมือง ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบสวนสอบสวนโดยใช้เทคนิคแบบผังกราฟิก

ผู้แต่ง

  • พระศุภโชค สุนฺทรธมฺโม (ล้านแสน) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น, ขอนแก่น, ประเทศไทย
  • วิทยา ทองดี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น, ขอนแก่น, ประเทศไทย
  • ปาณจิตร สุกุมาลย์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น, ขอนแก่น, ประเทศไทย
  • พระนันธวุฒิ สุชยวุฑฺฒิโก (โคตะบิน) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น, ขอนแก่น, ประเทศไทย
  • พระลัคกี้ วรปัญญา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น, ขอนแก่น, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

การพัฒนาทักษะการคิดแก้ปัญหา, การจัดการเรียนรู้แบบสืบสวนสอบสวน, เทคนิคแบบผังกราฟิก

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการจัดการเรียนรู้  2) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดแก้ปัญหา 3) เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน 4) เพื่อศึกษาความพึงพอใจที่มีต่อการจัดการเรียนรู้แบบสืบสวนสอบสวน โดยใช้เทคนิคแบบผังกราฟิก ประชากร ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนเขวาไร่ศึกษา จังหวัดมหาสารคาม จำนวน 5 ห้องเรียน กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/2 จำนวน 26 คน เป็นกลุ่มทดลอง  ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/3 จำนวน 27 คน เป็นกลุ่มควบคุม โดยการสุ่มแบบจับฉลาก  เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามสภาพการจัดการเรียนรู้ แผนการจัดการเรียนรู้  แบบวัดทักษะการคิดแก้ปัญหา แบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบสอบถามความพึงพอใจ สถิติที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร้อยละ การทดสอบสมมติฐาน (t - test for Dependent Sample)ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพการจัดการเรียนรู้ พบว่า นักเรียนมีความคิดเห็นอยู่ในระดับมากที่สุด 3 ด้านคือ ด้านเนื้อหา ด้านกิจกรรมการเรียนการสอน ด้านการวัดและประเมินผลการเรียน มีความคิดเห็นอยู่ในระดับปานกลาง 2 ด้านคือ ด้านการจัดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการแก้ปัญหา ด้านผู้เรียนประเมินตนเอง โดยภาพรวม มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก 2. การวัดทักษะการคิดแก้ปัญหา ของกลุ่มทดลองที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบสืบสวนสอบสวน โดยใช้เทคนิคแบบผังกราฟิก คะแนนหลังเรียนแตกต่างกับก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 เป็นไปตามสมมติฐานที่ตั้งไว้ 3. การเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ของกลุ่มทดลองที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบสืบสวนสอบสวน โดยใช้เทคนิคแบบผังกราฟิก คะแนนหลังเรียนแตกต่างกับก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 เป็นไปตามสมมติฐานที่ตั้งไว้ 4. ความพึงพอใจ ที่มีต่อการจัดการเรียนรู้แบบสืบสวนสอบสวน โดยใช้เทคนิคแบบผังกราฟิก ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนเขวาไร่ศึกษา จังหวัดมหาสารคาม พบว่า นักเรียนมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

กมลทิพย์ ต่อติด. (2554). ผลของการฝึกกระบวนการสืบสอบที่มีความสามรถในการคิดเชิงเหตุผลและความสามารถในการคิดแก้ปัญหาชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาจิตวิทยาการศึกษา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เกศินี ครุณาสวัสดิ์. (2548). สภาพและปัญหาการจัดการเรียนการสอนสังคมศึกษา เพื่อพัฒนาจริยธรรมในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น คณะครุศาสตร์. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาการสอนสังคมศึกษา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชนิตตา โชติช่วง. (2564). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนการสอนแบบสืบสวนสอบสวนในรายวิชาวรรณกรรมเอกของไทย. มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี.

ทิศนา แขมมณี. (2555). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ทีมีประสิทธิภาพ. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ทิพย์ฤทัย ไกรศรีวรรธนะ, และอังคณา ตุงคะสมิต. (2563). การศึกษาทักษะการคิดแก้ปัญหาและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการคิดแก้ปัญหา SSCS. วารสารวิจัย มข. สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. ฉบับบัณฑิตศึกษา ปีที่ 8 ฉบับที่ 2: พฤษภาคม-สิงหาคม 2563.

ยุพิน พันธ์ดิษฐ์. (2554). การศึกษาสภาพและปัญหาการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ของครูกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ในโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดขอนแก่น. วารสารศึกษาศาสตร์.ฉบับบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 5 (1), 2554.

วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ ในศตวรรษที่ ๒๑. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสดศรีสฤษดิ์วงศ์.

สมคิด เทพนวล. (2560). ผลของการสอนแบบสืบสวนสอบสวนที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและการคิดแบบสืบสาวเหตุปัจจัยเรื่อง การปกครองระบอบประชาธิปไตยไทยของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนวัดมะลิ กรุงเทพมหานคร. สาขาวิชาศึกษาศาสตร์แขนงวิชาหลักสูตรและการสอน: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

สิวิภา พัฒน์มณี, สิริวรรณ ศรีพหล, และกาญจนา ลินทรัตนศิริกุล. (2560). ผลการสอนแบบสืบสวนสอบสวน เรื่องประวัติศาสตร์ไทยหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนจ่านกร้อง จังหวัดพิษณุโลก. การประชุมเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิตฑิตศึกษา. มหาวิทยาสัยสุโขทัยธรรมาธิราช ครั้งที่ 2.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-07-01

รูปแบบการอ้างอิง

สุนฺทรธมฺโม (ล้านแสน) พ., ทองดี ว. ., สุกุมาลย์ ป. ., สุชยวุฑฺฒิโก (โคตะบิน) พ. ., & วรปัญญา พ. . (2025). การพัฒนาทักษะการคิดแก้ปัญหา และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน รายวิชาหน้าที่พลเมือง ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบสวนสอบสวนโดยใช้เทคนิคแบบผังกราฟิก . Journal of Buddhist Education and Research (JBER), 11(3), 671–681. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jber/article/view/284466