การบริหารจัดการสถานศึกษาอาชีวศึกษาเพื่อพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21

ปัณณธรณัฐ  อาปะโม; บุญเลิศ  โพธิ์ขำ; พชรกฤต  ศรีบุญเรือง; อมลวรรณ  วีระธรรมโม; พรทิพย์  วรรณวิโรจน์; พระมหาสิริวัฒนา  สิริวัชรวรกุล

ผู้แต่ง

ปัณณธรณัฐ อาปะโม มหาวิทยาลัยนครพนม
บุญเลิศ โพธิ์ขำ มหาวิทยาลัยนครพนม
พชรกฤต ศรีบุญเรือง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
อมลวรรณ วีระธรรมโม สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา
พรทิพย์ วรรณวิโรจน์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระมหาสิริวัฒนา สิริวัชรวรกุล มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น

คำสำคัญ:

การบริหารจัดการ, อาชีวศึกษา, สมรรถนะผู้เรียน, ศตวรรษที่ 21

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มุ่งศึกษาแนวทางการบริหารจัดการสถานศึกษาอาชีวศึกษาที่จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนเพื่อพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนให้สอดคล้องกับความต้องการของศตวรรษที่ 21 ผลการศึกษาพบว่า สมรรถนะที่จำเป็นสำหรับผู้เรียนอาชีวศึกษาประกอบด้วย 6 ด้านหลัก ได้แก่ ทักษะทางเทคนิคและวิชาชีพ ทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัล ทักษะการคิดเชิงวิเคราะห์และแก้ปัญหา ทักษะการสื่อสารและการทำงานร่วมกัน ทักษะด้านการเรียนรู้ตลอดชีวิต และทักษะด้านจริยธรรมและความรับผิดชอบ แนวทางการบริหารจัดการที่เสนอครอบคลุม 5 มิติหลัก คือ การบริหารจัดการหลักสูตร การบริหารจัดการการเรียนการสอน การบริหารจัดการบุคลากร การบริหารจัดการสื่อการเรียนรู้และเทคโนโลยี และการบริหารจัดการความร่วมมือ ปัจจัยสำคัญต่อความสำเร็จ ได้แก่ ภาวะผู้นำของผู้บริหาร วัฒนธรรมองค์กรที่เอื้อต่อการเรียนรู้ ระบบการจัดการคุณภาพ และการบริหารจัดการการเปลี่ยนแปลง การดำเนินการตามแนวทางดังกล่าวต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน เพื่อให้ผู้เรียนมีความพร้อมในการเข้าสู่ตลาดแรงงานและสามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2022). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579 (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

จิราวรรณ คงคลาย. (2023). การพัฒนาทักษะศตวรรษที่ 21 สำหรับนักเรียนอาชีวศึกษา. วารสารนวัตกรรมการศึกษา, 15(2), 45-62.

ชัยยงค์ พรหมวงศ์. (2021). การบริหารจัดการสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณัฐวดี ศรีสุวรรณ์. (2563). การบริหารจัดการสถานศึกษาอาชีวศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะศตวรรษที่ 21 ของผู้เรียนในภาคกลาง. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 12(2), 45-62.

ณัฐวุฒิ สัตยานุรักษ์. (2022). เทคโนโลยีการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ทิศนา แขมมณี. (2020). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 18). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นิรันดร์ จันทร์แสงงาม. (2023). การบริหารการเปลี่ยนแปลงในสถานศึกษา. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 19(1), 78-95.

ปรีชา เจริญธนาวัฒน์. (2021). การพัฒนาหลักสูตรอาชีวศึกษาให้สอดคล้องกับความต้องการของอุตสาหกรรม. วารสารอาชีวศึกษา, 28(3), 112-128.

พิมพ์ใจ หวังดี. (2564). การบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์เพื่อพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนในสถานศึกษาอาชีวศึกษา (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่). สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

พิมพันธ์ เดชะคุปต์. (2022). ผู้นำการเปลี่ยนแปลงทางการศึกษา: ทฤษฎีและปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แม็ค.

ไพศาล สิทธิโชค. (2023). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกสำหรับอาชีวศึกษา. วารสารเทคโนโลยีการศึกษา, 31(2), 89-106.

วิจารณ์ พานิช. (2022). การเรียนรู้เพื่อปวงชน: มองการศึกษาผ่านแว่นปฏิรูป. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.

สมเจตน์ พึ่งตนเอง. (2021). การประเมินผลการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารการวัดผลการศึกษา, 26(2), 156-173.

สมศักดิ์ คงเที่ยง. (2021). การบริหารสถานศึกษาเพื่อประสิทธิผล. กรุงเทพฯ: บริษัท ภาพพิมพ์ จำกัด.

สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2023). รายงานสถานการณ์การอาชีวศึกษาไทย ปี 2565. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์การอาชีวศึกษา.

อุษา บิ่งแสง. (2022). ความท้าทายของการอาชีวศึกษาไทยในยุคการเปลี่ยนแปลง. วารสารพัฒนาการศึกษา, 18(3), 201-218.

Dede, C. (2010). Comparing frameworks for 21st century skills. In J. Bellanca & R. Brandt (Eds.), 21st century skills: Rethinking how students learn (pp. 51-76). Solution Tree Press.

Garcia, L., & Torres, M. (2020). Collaboration between vocational schools and industry for enhancing 21st century skills. Journal of Technical Education and Training, 12(2), 55–71.

Nguyen, T. H. (2022). Integrating digital technologies in vocational education management: A case study in Vietnam. International Journal of Educational Management, 36(1), 112–129. https://doi.org/10.1108/IJEM-08-2021-0462

Partnership for 21st Century Learning. (2019). Framework for 21st century learning definitions. Battelle for Kids.

Robinson, K. (2021). The schools our children deserve: Moving beyond traditional classrooms for tomorrow's world. Teachers College Press.

Smith, J., & Johnson, R. (2021). Educational leadership and vocational competency development in the 21st century. Journal of Vocational Education and Training, 73(4), 511–530. https://doi.org/10.1080/13636820.2020.1862023

Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.

UNESCO. (2022). Technical and vocational education and training for the 21st century: UNESCO recommendation. UNESCO Publishing.

Voogt, J., & Roblin, N. P. (2012). A comparative analysis of international frameworks for 21st century competences: Implications for national curriculum policies. Journal of Curriculum Studies, 44(3), 299–321. https://doi.org/10.1080/00220272.2012.668938

Wagner, T. (2020). Most likely to succeed: Preparing our kids for the innovation era. Scribner.

World Economic Forum. (2023). Future of jobs report 2023. สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2567, จาก https://www.weforum.org/reports/the-future-of-jobs-report-2023

McKinsey & Company. (2022). The future of work: Reskilling and remote work in the post-pandemic world. สืบค้นเมื่อ 20 มกราคม 2567, จาก https://www.mckinsey.com/featured-insights/future-of-work

International Labour Organization. (2023). Skills for a greener future: A global view. สืบค้นเมื่อ 25 มกราคม 2567, จาก https://www.ilo.org/skills/areas/skills-for-green-jobs