การพัฒนาทักษะการคิดแก้ปัญหาโดยใช้เหตุผลเชิงตรรกะ โดยใช้การจัดการเรียนรู้ที่เน้นกิจกรรมลงมือปฏิบัติจริง (Hand-on Activities) ร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เรื่อง การออกแบบวิธีการแก้ปัญหาและการเขียนโปรแกรมอย่างง่าย ในรายวิชา วิทยาการคำนวณ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2
คำสำคัญ:
กิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นกิจกรรมลงมือปฏิบัติจริง, การจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es), ทักษะการคิดแก้ปัญหาโดยใช้เหตุผลเชิงตรรกะบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดแก้ปัญหาโดยใช้เหตุผลเชิงตรรกะ เรื่อง การออกแบบวิธีการแก้ปัญหาและการเขียนโปรแกรมอย่างง่าย ในวิชาวิทยาการคำนวณ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 และ 2) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ที่เน้นกิจกรรมลงมือปฏิบัติจริง ร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนคลองบางกะสี อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ จำนวน 30 คน โดยได้มาจากวิธีการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นกิจกรรมลงมือปฏิบัติจริง 2) แผนการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เรื่อง การออกแบบวิธีการแก้ปัญหาและการเขียนโปรแกรมอย่างง่าย จำนวน 6 แผน 10 ชั่วโมง 3) แบบทดสอบวัดทักษะการคิดแก้ปัญหาโดยใช้เหตุผลเชิงตรรกะ 20 ข้อ 4) แบบประเมินความพึงพอใจ จำนวน 15 ข้อ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ประกอบด้วย ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติ t-test for dependent และสถิติ One Sample t-test ผลการวิจัย พบว่า 1) ความสามารถในทักษะการคิดแก้ปัญหาโดยใช้เหตุผลเชิงตรรกะ เรื่อง การออกแบบวิธีการแก้ปัญหาและการเขียนโปรแกรมอย่างง่าย ในวิชาวิทยาการคำนวณ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ที่เน้นกิจกรรมลงมือปฏิบัติจริง ร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es) มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.58 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานมีค่าเท่ากับ 0.32 อยู่ในระดับมากที่สุด
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการ. (2541). จิตวิทยาการศึกษาและการแนะแนว. กระทรวงศึกษาธิการ.
กรมวิชาการ. (2545ก). หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กระทรวงศึกษาธิการ.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กมล โพธิเย็น. (2564). Active learning: การจัดการเรียนรู้ที่ตอบโจทย์การจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 9(1), 11–28.
คาริน, เอ. เอ. (Carin, A. A.). (2536). การจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ผ่านการค้นพบ (ฉบับแปล). แมคมิลแลน.
จิตติรัตน์ แสงเลิศอุทัย. (2565). ทฤษฎีการเรียนรู้สู่การพัฒนาบทเรียนออนไลน์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี, 11(1), 3–13. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/KRUjournal/article/view/250428
จำนงค์ธรรม. (2557). นวัตกรรมและเทคโนโลยีการศึกษา. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ชูแสงนิล, สุชาติ. (2562). ผลของกิจกรรมการเรียนรู้แบบลงมือปฏิบัติที่มีต่อความสามารถด้านการแก้ปัญหาของผู้เรียน. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 12(1), 22–35.
ทิศนา แขมมณี. (2545). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธงชัย ต้นทัพไทย. (2548). นวัตกรรมการเรียนการสอน. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นันทน์ธร บรรจงปรุ. (2567). ผลการใช้ชุดกิจกรรมโค๊ดดิ้งแบบผสมผสานที่มีผลต่อทักษะการคิดเชิงคำนวณของนักเรียนประถมศึกษาตอนปลาย. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
นฤมิต พงษ์พานิช. (2561). การเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ระดับประถมศึกษา. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
บุญเกื้อ ควรหาเวช. (2545). นวัตกรรมทางการศึกษา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พนมพร ค่ำคูณ. (2556). การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนระดับประถมศึกษา. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
พิมพา เพียเทพ. (2549). ผลของวิธีสอนแบบสตอรี่ไลน์ในวิชาสังคมศึกษาที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 (วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์. (2546). การเรียนรู้แบบร่วมมือสู่การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์. (2557). การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนากระบวนการคิด. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ภพ เลาหไพบูลย์. (2542). ทฤษฎีการเรียนรู้และการพัฒนาหลักสูตร. มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
วัฒนา ระงับทุกข์. (2542). การพัฒนาการเรียนรู้. ไทยวัฒนาพานิช.
วิชัย วงษ์ใหญ่. (2541). แนวคิดการจัดการเรียนรู้. ใน จิตวิทยาการศึกษาและการแนะแนว (น. 61–69). กระทรวงศึกษาธิการ.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2561). แนวทางการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. สสวท.
อรุณ ศรีโนนยาง. (2563). การพัฒนาชุดกิจกรรมวิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับกิจกรรมลงมือปฏิบัติเพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และความพึงพอใจของนักเรียนระดับประถมศึกษา. วารสารครุศาสตร์, 48(1), 112–128.
อารี พันธ์มณี. (2540). จิตวิทยาการเรียนรู้. ไทยวัฒนาพานิช.
อภิสิทธิ์ ธงไชย. (2556). การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
แวซากียะห์ วานิ. (2566). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นกิจกรรมการลงมือปฏิบัติจริง. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
Acisli, S. (2011). Problem-solving and logical thinking. International Journal of Instruction, 4(2), 112–125.
Campbell, J. (1990). Logical reasoning and problem solving. McGraw-Hill.
Good, T. L., Brophy, J. E., & Associates. (1973). Looking in classrooms. Harper & Row.
Lawson, A. E. (1995). Science teaching and the development of thinking. Wadsworth.
Massialas, B. G., & Cox, C. B. (1968). Inquiry in social studies. McGraw-Hill.
Papert, S. (1980). Mindstorms: Children, computers, and powerful ideas. Basic Books.
Resnick, M. (2007). All I really need to know about creative thinking. MIT Media Lab.
Steers, R. M. (1977). Organizational effectiveness. McGraw-Hill.
Wing, J. M. (2006). Computational thinking. Communications of the ACM, 49(3), 33–35.
Vardi, M. Y. (2007). The end of an era. Communications of the ACM, 50(5), 5.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Journal of Buddhist Education and Research (JBER)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
