รูปแบบการบริหารจัดการโรงแรมเพื่อรองรับการท่องเที่ยวเชิงพุทธและการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในจังหวัดชัยภูมิ

ศศิธร แทนรินทร์

ผู้แต่ง

ศศิธร แทนรินทร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ, ชัยภูมิ, ประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาศักยภาพและข้อจำกัดของโรงแรมในจังหวัดชัยภูมิในการรองรับการท่องเที่ยวเชิงพุทธ 2) วิเคราะห์อิทธิพลของการออกแบบบริการเฉพาะกลุ่มของโรงแรมที่มีต่อความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวเชิงพุทธ และ 3) พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการโรงแรมเพื่อสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงพุทธและการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) โดยเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณจากนักท่องเที่ยวเชิงพุทธที่เข้าพักในโรงแรมในจังหวัดชัยภูมิ จำนวน 400 คน ด้วยแบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และการวิเคราะห์สมการโครงสร้าง นอกจากนี้ ยังเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 15 คน ได้แก่ ผู้ประกอบการโรงแรม ผู้แทนวัด และหน่วยงานด้านการท่องเที่ยว โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า โรงแรมในจังหวัดชัยภูมิมีศักยภาพในการรองรับการท่องเที่ยวเชิงพุทธในระดับค่อนข้างสูง ทั้งในด้านทำเลที่ตั้ง ความสงบของสภาพแวดล้อม และความพร้อมของสิ่งอำนวยความสะดวกพื้นฐาน อย่างไรก็ตาม ยังพบข้อจำกัดสำคัญด้านการออกแบบบริการเฉพาะสำหรับนักท่องเที่ยวเชิงพุทธ โดยเฉพาะการขาดรูปแบบกิจกรรมและบริการที่เชื่อมโยงมิติทางจิตวิญญาณอย่างเป็นระบบ ผลการวิเคราะห์เชิงสาเหตุแสดงให้เห็นว่า การออกแบบบริการเฉพาะกลุ่ม ได้แก่ การจัดพื้นที่สำหรับการทำสมาธิ การจัดบริการอาหารสุขภาพหรืออาหารมังสวิรัติ และการพัฒนาแพ็กเกจการท่องเที่ยวที่ผสมผสานการพักผ่อนกับการปฏิบัติธรรม มีอิทธิพลเชิงบวกต่อความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวเชิงพุทธอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากผลการวิจัย ได้พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการโรงแรมเพื่อรองรับการท่องเที่ยวเชิงพุทธ โดยเน้น 3 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) การออกแบบบริการเชิงจิตวิญญาณที่ตอบสนองความต้องการเฉพาะกลุ่ม 2) การบูรณาการความร่วมมือระหว่างโรงแรม วัด และชุมชนในพื้นที่ และ 3) การดำเนินงานภายใต้หลักการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ทั้งในมิติด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม รูปแบบดังกล่าวสามารถใช้เป็นแนวทางเชิงนโยบายและเชิงปฏิบัติในการยกระดับศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงพุทธในระดับพื้นที่ได้อย่างเหมาะสม

เอกสารอ้างอิง

ชุติมา ศรีสวัสดิ์. (2566). การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงศาสนาเพื่อยกระดับเศรษฐกิจชุมชน. วารสารพัฒนาท้องถิ่น, 12(1), 78–95.

ธนพล ใจดี. (2564). คุณภาพการให้บริการที่ส่งผลต่อความพึงพอใจของนักท่องเที่ยว. วารสารการท่องเที่ยวไทย, 15(2), 45–60.

บุญเลิศ วงศ์ประสิทธิ์. (2564). แนวทางการบูรณาการการท่องเที่ยวเชิงพุทธในระดับชุมชน. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 18(2), 55–72.

ศิริพร แสงทอง. (2565). ประสบการณ์ทางศาสนาที่ส่งผลต่อความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวเชิงพุทธ [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น].

อภิชาติ บุญมี. (2563). การจัดการการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในประเทศไทย. วารสารการจัดการภาครัฐ, 10(3), 101–120.

Pine, B. J., II, & Gilmore, J. H. (1999). The experience economy: Work is theatre and every business a stage. Harvard Business School Press.

Bramwell, B., & Lane, B. (2011). Critical research on the governance of tourism and sustainability. Journal of Sustainable Tourism, 19(4–5), 411–421. https://doi.org/10.1080/09669582.2011.580586

Butler, R. W. (1999). Sustainable tourism: A state-of-the-art review. Tourism Geographies, 1(1), 7–25. https://doi.org/10.1080/14616689908721291

Chen, C. F., & Chen, F. S. (2010). Experience quality, perceived value, satisfaction, and behavioral intentions for heritage tourists. Tourism Management, 31(1), 29–35. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.02.008

Cohen, E. (2008). The changing faces of contemporary tourism. Society, 45(4), 330–333. https://doi.org/10.1007/s12115-008-9096-8

Timothy, D. J., & Olsen, D. H. (2006). Tourism, religion and spiritual journeys. Routledge.

Hall, C. M., Scott, D., & Gössling, S. (2021). Pandemics, transformations and tourism: Be careful what you wish for. Tourism Geographies, 23(3), 577–598. https://doi.org/10.1080/14616688.2020.1759131

Huang, S., Hsu, C. H. C., & Chan, A. (2022). Tourist experience, satisfaction, and behavioral intention in spiritual tourism. Journal of Travel & Tourism Marketing, 39(4), 435–448. https://doi.org/10.1080/10548408.2022.2048288

Nunkoo, R., Sharma, A., Rana, N. P., & Dwivedi, Y. K. (2020). Advancing sustainable tourism: The role of smart technologies and institutional frameworks. Journal of Sustainable Tourism, 28(12), 2033–2053. https://doi.org/10.1080/09669582.2020.1744126

Oliver, R. L. (1997). Satisfaction: A behavioral perspective on the consumer. McGraw-Hill.

Olsen, D. H. (2023). The future of religious tourism and pilgrimage. Tourism Recreation Research, 48(2), 260–272.

Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson.

Prebensen, N. K., Kim, H., & Uysal, M. (2016). Co-creation as moderator between the experience value and satisfaction relationship. Journal of Travel Research, 55(7), 934–945. https://doi.org/10.1177/0047287513520441

Sharpley, R., & Jepson, D. (2011). Rural tourism: A spiritual experience? Annals of Tourism Research, 38(1), 52–71. https://doi.org/10.1016/j.annals.2010.05.002

Sharpley, R. (2021). Tourism and spiritual transformation. Annals of Tourism Research, 87, Article 103160. https://doi.org/10.1016/j.annals.2021.103160

Smith, M. K. (2013). The Routledge handbook of tourism and spirituality. Routledge.

Suntikul, W., & Dorji, U. (2022). Tourism, spirituality and sustainable community development. Sustainability, 14(9), Article 5432. https://doi.org/10.3390/su14095432

Timothy, D. J., & Olsen, D. H. (2006). Tourism, religion and spiritual journeys. Routledge.

World Tourism Organization. (2015). Sustainable development of tourism. UNWTO.

World Tourism Organization. (2017). Tourism and culture synergies. UNWTO.

World Tourism Organization. (2018). Tourism for development: Volume I—Key areas for action. UNWTO. https://doi.org/10.18111/9789284419728