การจัดกิจกรรมการเรียนรู้รูปแบบโครงงานเคมีตามแนวคิดชุมชนเป็นฐาน : กรณีศึกษาชุมชนตำบลบ้านปึก จังหวัดชลบุรี

ผู้แต่ง

  • ภัทรภร ชัยประเสริฐ มหาวิทยาลัยบูรพา, ชลบุรี, ประเทศไทย
  • พรจันทร์ สั่งการ มหาวิทยาลัยบูรพา, ชลบุรี, ประเทศไทย
  • ฉัตรสุดา เดชศรี มหาวิทยาลัยบูรพา, ชลบุรี, ประเทศไทย
  • ปิยะธิดา วรญาโณปกรณ์ มหาวิทยาลัยบูรพา, ชลบุรี, ประเทศไทย
  • ภัทราวดี ใหญ่วงศ์ มหาวิทยาลัยบูรพา, ชลบุรี, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

การจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน, การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน, โครงงานเคมี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รูปแบบโครงงานเคมีตามแนวคิดชุมชนเป็นฐานและความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมอบรมต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รูปแบบโครงงานเคมีตามแนวคิดชุมชนเป็นฐาน กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ นิสิตชั้นปีที่ 3 สาขาเคมี คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา จำนวน 24 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง และชาวบ้านตำบลบ้านปึก จำนวน  24 คน ดำเนินการวิจัยในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 เครื่องมือใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แผนการจัดกิจกรรมรูปแบบโครงงานเคมี จำนวน 6 กิจกรรม 2) แบบประเมินความพึงพอใจของผู้เข้ารับการอบรม ชนิดมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ 3) แบบประเมินความพึงพอใจของนิสิต สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน  ผลการวิจัยพบว่า 1. ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รูปแบบโครงงานเคมีตามแนวคิดชุมชนเป็นฐาน มีขั้นตอนในการดำเนินงาน 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นเตรียมการ ขั้นปฏิบัติการ ขั้นนำเสนอและวิเคราะห์ผล ขั้นสรุปและสะท้อนคิด โดยมีผลประเมินความพึงพอใจของผู้เข้าอบรมต่อรูปแบบโครงงานเคมีและการฝึกปฏิบัติทั้ง 6 กิจกรรมในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุดทุกกิจกรรม กิจกรรมสามารถตอบสนองความต้องการของชุมชน ส่งเสริมการใช้ทรัพยากรในชุมชนอย่างคุ้มค่า ส่งเสริมให้เกิดการประยุกต์ความรู้ในการปฏิบัติงานกับชุมชน 2. ผลการศึกษาความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมอบรมต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รูปแบบโครงงานเคมีตามแนวคิดชุมชนเป็นฐานทั้ง 6 กิจกรรม คะแนนเฉลี่ยรวมอยู่ในระดับมากที่สุดเท่ากับ 4.84 3. ผลการศึกษาความพึงพอใจของนิสิตต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รูปแบบโครงงานเคมีตามแนวคิดชุมชนเป็นฐาน คะแนนเฉลี่ยรวมอยู่ในระดับมากที่สุดเท่ากับ 4.60

เอกสารอ้างอิง

กิตติยา ฤทธิภักดี, ปวรรณรัตน์ ประเทืองไทย, & ธฤตา นฤภัย. (2568). การออกแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(5), 71-85.

ธนะวิทย์ เพียรดี, เบญจวรรณ ขุนฤทธิ์, อมราวดี คำบุญ, & พัทธ์ธีรา ทองอ้ม. (2568). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานสำหรับการจัดการสัมมนาการท่องเที่ยวโดยชุมชน. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 33(1), 174-188.

ธนีนาฏ ณ สุนทร. (2561). USC- Service Learning Model: สู่การพัฒนานักศึกษาในยุค Thailand 4.0. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 46(3), 325-344.

ธันยนันท์ ศรีพันธ์ลม, กุลธิดา นุกูลธรรม, & นันทรัตน์ เครืออินทร์. (2562). การเรียนรู้แบบโครงงานที่ใช้ชุมชนเป็นฐานในรายวิชาเคมีผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น. วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้, 10(2), 216-230.

นภกานต์ หน่วยคอน, อภิรดี ศรีภิรมย์รักษ์, นิชานันท์ อุดมศักดิ์สกุล, & พันธ์ทิพย์ โอฬารรัตน์มณี. (2568). การจัดการเรียนรู้แบบโครงงานโดยใช้ชุมชนเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 สำหรับนักศึกษาชีววิทยาประยุกต์. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 35(1), 71-85.

พิมพันธ์ เตชะคุปต์, พเยาว์ ยินดีสุข, & ราเชน มีศรี. (2551). การสอนคิดด้วยโครงงาน: การเรียนการสอนแบบบูรณาการ (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ลัดดา ประสาร, & ยาวลักษณ์ สุวรรณแข. (2563). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานด้วยกลยุทธ์การบริการสังคมและการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม: ชุมชนน้ำตกปลายน้ำ อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารพัฒนศาสตร์ วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 3(1), 139-166.

วนิดา ศรีสุข, วิชิต สุรัตน์เรืองชัย, & พงศ์เทพ จิระโร. (2561). การพัฒนารูปแบบการสอนโดยใช้ชุมชนเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนส้มป่อยพิทยาคม. วารสารการศึกษาและการพัฒนาสังคม, 14(1), 380-390.

วิไลภรณ์ ฤทธิคุปต์. (2561). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน: กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพของครูในศตวรรษที่ 21. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 11(3), 179-191.

แสงงาม นิธิภคพันธ์, ทัศนีย์ มูลคำปลิว, ดวงจันทร์ แก้วกงพาน, ชิสาพัชร์ ชูทอง, & สุดาภรณ์ สืบสุตัน. (2564). การจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน (Community Based Learning: CBL) เพื่อส่งเสริมผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์และทักษะในศตวรรษที่ 21 ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วารสารวิชาการบัณฑิตศึกษาและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 11(1), 111-125.

อาเดช อุปนันท์. (2564). การออกแบบการเรียนรู้แบบ CBL เพื่อตอบโจทย์การสร้างครูอัตลักษณ์เชิงพื้นที่. สืบค้นเมื่อ 11 ธันวาคม 2568 จาก https://lpn.mcu.ac.th/mculpn/wp-content/uploads/2022/07/CBL-การจัดการเรียนรู้อัตลักษณ์เชิงพื้นที่.pdf

Melaville, A., Berg, A. C., & Blank, M. J., (2006). Community-Based Learning: Engaging Students for Success and Citizenship. Washington: Coalition for Community Schools. Retrieved from https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED491639.pdf

Owens, T. R., & Wang, C. (1996). Community-Based Learning: A Foundation for Meaningful Educational Reform. Omaha: University of Nebraska. Retrieved from https://digitalcommons.unomaha.edu/slceslgen/37/

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-19

รูปแบบการอ้างอิง

ชัยประเสริฐ ภ., สั่งการ พ., เดชศรี ฉ., วรญาโณปกรณ์ ป., & ใหญ่วงศ์ ภ. (2026). การจัดกิจกรรมการเรียนรู้รูปแบบโครงงานเคมีตามแนวคิดชุมชนเป็นฐาน : กรณีศึกษาชุมชนตำบลบ้านปึก จังหวัดชลบุรี. Journal of Buddhist Education and Research (JBER), 12(2), 936–949. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jber/article/view/293530