กิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน ตามรอยประวัติศาสตร์เมืองตราด เพื่อส่งเสริมความตระหนักรู้ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research)  เป็นการศึกษาสภาพปัจจุบันของการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน เรื่องประวัติศาสตร์เมืองตราด ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ในเขตพื้นที่ตำบลหนองบอน อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด เพื่อสร้างกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน ตามรอยประวัติศาสตร์เมืองตราด เพื่อก่อให้เกิดการสร้างความตระหนักรู้ และประเมินผู้เรียนจากสภาพจริง กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ประกอบด้วย ครูผู้สอนรายวิชาประวัติศาสตร์ จำนวน 5 คน และนักเรียน จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ การสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม วิธีการวิเคราะห์การวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและสังเคราะห์เขียนบรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า จากสภาพปัจจุบันของการเรียนรู้ เรื่องประวัติศาสตร์เมืองตราด การเรียนรู้รายวิชาประวัติศาสตร์ยังเน้นการเรียนรู้ในห้องเป็นหลัก และใช้กระบวนการทางประวัติศาสตร์เป็นแนวทางในการสร้างการเรียนรู้ สื่อการเรียนรู้ใช้สื่อประเภทสื่อมัลติมีเดีย มีการวัดประเมินผลตามสภาพจริง ครูทำหน้าที่ออกแบบและอำนวยความสะดวกด้านการเรียนรู้ แต่ทัศนคติของผู้เรียนยังมองว่าวิชาประวัติศาสตร์เป็นวิชาที่ท่องจำ การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานตามรอยประวัติศาสตร์เมืองตราด “Journey History of Trat”เป็นกิจกรรมที่บูรณาการเทคโนโลยีสื่อเสมือนจริง ร่วมกับสื่อมัลติมีเดียและการเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้ในชุมชน ประกอบด้วย 4 กิจกรรม ได้แก่ 1) กิจกรรมARเล่าเรื่องเมืองตราด 2) กิจกรรมพิพิธภัณฑ์ในกล่อง 3) กิจกรรมเรื่องเล่าจากตา - ยาย 4) กิจกรรมละครย้อนยุค “ตราด...ในความทรงจำของแผ่นดิน” สามารถส่งเสริมให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเพิ่มขึ้น เกิดความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ของท้องถิ่น และตระหนักถึงคุณค่าของแหล่งประวัติศาสตร์ในชุมชน กิจกรรมที่เชื่อมโยงกับบุคคล และถ่ายทอดความรู้ให้ผู้อื่นได้ ส่งผลให้เกิดความตระหนักรู้และสำนึกรักษ์ท้องถิ่นมาก