รูปแบบการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของครูภาษาไทยในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนในสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น
คำสำคัญ:
การจัดการเรียนรู้, ครูภาษาไทยในศตวรรษที่ ๒๑, องค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่นบทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็น 2) พัฒนารูปแบบ 3) ทดลองใช้รูปแบบ และ 4) ประเมินรูปแบบการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของครูภาษาไทยในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนในสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น การวิจัยแบ่งเป็น 4 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบันและพึงประสงค์จากผู้บริหาร หัวหน้ากลุ่มสาระฯ และครูภาษาไทย 116 คน ด้วยแบบสอบถาม (ค่าความเชื่อมั่น 1.00) ระยะที่ 2 พัฒนารูปแบบและประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 9 คน ระยะที่ 3 และ 4 ทดลองใช้และประเมินรูปแบบกับครูภาษาไทย 30 คน สถิติที่ใช้ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีความต้องการจำเป็น (PNI_modified) ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (μ=3.33, S.D.=0.36) สภาพที่พึงประสงค์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (μ=4.78, S.D.=0.26) ความต้องการจำเป็นโดยรวมมีค่าดัชนีเท่ากับ 0.43 โดยด้านที่มีความต้องการจำเป็นสูงสุดคือ ด้านสื่อการสอนและเทคโนโลยี (0.55) รองลงมาคือด้านการประเมินผลการจัดการเรียนรู้ (0.44) ด้านการพัฒนาคุณภาพครู (0.38) ด้านการจัดการชั้นเรียน (0.35) และด้านการพัฒนาหลักสูตร (0.34) ตามลำดับ 2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นมี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ เนื้อหา กระบวนการพัฒนา และการวัดและประเมินผล แบ่งเป็น 5 หน่วยการเรียนรู้ 3) ผลการทดลองใช้รูปแบบพบว่า ก่อนการพัฒนาอยู่ในระดับปานกลาง (μ=3.38, S.D.=0.42) และหลังการพัฒนาอยู่ในระดับมากที่สุด (μ=4.76, S.D.=0.45) 4) ผลการประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า ด้านความเหมาะสม (μ=4.62 , S.D.=0.34) ด้านความเป็นไปได้ (μ=4.73 , S.D.=0.37) และด้านความเป็นประโยชน์ (μ=4.85, S.D.=0.38) อยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน และผลการประเมินความพึงพอใจต่อการพัฒนาตามรูปแบบโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (μ=4.72 ,S.D.=0.44)
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). การพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนภาษาไทย. http://academic.obec.go.th/images/document/1635915031_d_1.pdf
กิตติยา ชื่นอารมณ์. (2565). ผลของการใช้เทคโนโลยีความเป็นจริงเสริมร่วมกับแบบฝึกที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนประถมศึกษา. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 18(2), 91–104.
จอมพงศ์ มงคลวนิช. (2555). การบริหารองค์การและบุคลากรทางการศึกษา. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จิราภรณ์ คำจริง. (2563). ผลของการส่งเสริมครูในการวิจัยในชั้นเรียนต่อการพัฒนาการเรียนรู้ของนักเรียนระดับประถมศึกษา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, 9(2), 45–59.
จิระพันธ์ แก้วกำเนิด. (2562). ผลของการพัฒนาครูในการสร้างและวิเคราะห์เครื่องมือประเมินผลการเรียนรู้. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 21(3), 45–58.
ฐิตารีย์ ปาปะใน. (2563). การพัฒนาโปรแกรมการจัดการเรียนรู้ของครูสอนภาษาไทยเพื่อการอ่านออกเขียนได้ของนักเรียนชั้นก่อนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].
นิตยา ผิวผ่อง. (2563). การพัฒนาสื่อมัลติมีเดียเพื่อส่งเสริมความเข้าใจในวิชาวิทยาศาสตร์ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารเทคโนโลยีการศึกษา, 13(1), 65–78.
นุชนาถ พรหมการี. (2563). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้แบบผสมผสานเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 15(2), 45–60.
ปิยนาถ วิชัยรัมย์. (2565). การส่งเสริมครูในการวิจัยในชั้นเรียนเพื่อพัฒนาพฤติกรรมและผลสัมฤทธิ์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 15(1), 22–31.
ภูมิภัทร พันธ์ทองหลาง. (2562). การพัฒนารูปแบบหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการใช้ภาษาไทยสำหรับนักศึกษาวิชาชีพครู สถาบันการพลศึกษา [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์].
เพชรจันทร์ ภูทะวัง, & สุวัฒน์ จุลสุวรรณ์. (2566). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 12(4), 282–296.
เยาวดี วิบูลย์ศรี. (2562). การวิจัยในชั้นเรียน: แนวคิดและแนวปฏิบัติ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
วิชัย วงษ์ใหญ่, & มารุต พัฒผล. (2563). New normal ทางการเรียนรู้. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
สุดธิดา พ่วงเฟื่อง, & ทองเหลือ แย้มศิริ. (2562). รูปแบบการพัฒนาคุณลักษณะความเป็นครูของครูภาษาไทยในศตวรรษที่ 21. บัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ วิทยาลัยสงฆ์นครสวรรค์, 7(3), 137–150.
สงกรานต์ พรไชยา. (2567). แนวทางการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ที่เน้นทักษะการคิดวิเคราะห์สำหรับครูภาษาไทย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์. วารสารมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 13(1), 459–470.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 3. (2568). ทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 (3R8C). https://korat3.go.th/supervisor/
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). คู่มือการประเมินสมรรถนะครู. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา. (2554). คู่มือการประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ. 2554–2558) ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ฉบับสถานศึกษา พ.ศ. 2554 [เอกสารอัดสำเนา]. สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา.
ศิริเดช สุชีวะ. (2561). การวัดและประเมินผลการเรียนรู้. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
อาภาพร บุญสุข. (2564). ผลของการพัฒนาทักษะการวิจัยในชั้นเรียนที่มีต่อความสามารถในการจัดการเรียนรู้ของครู. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 44(2), 35–48.
อารีย์รัตน์ โนนสุวรรณ. (2563). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนด้วยแนวทางการเรียนรู้เชิงรุกและการกำกับตนเองเพื่อส่งเสริมสมรรถนะการวิจัยในชั้นเรียนสำหรับนักศึกษาครู สาขาวิชาภาษาไทย [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น].
อุทุมพร จามรมาน. (2560). การพัฒนาวิชาชีพครู (พิมพ์ครั้งที่ 4). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Bardo, J. W., & Hartman, D. R. (1992). Improving teaching through classroom research. Kendall/Hunt Publishing.
Doolittle, P. E., & Camp, W. G. (1999). Constructivism: The career and technical education perspective. Journal of Vocational and Technical Education, 16(1), 23–46.
Hobbs, R. (2010). Digital and media literacy: A plan of action. The Aspen Institute.
Oppong-Gyebi, E., Bonyah, E., & Clark, L. J. (2023). Constructive instructional teaching and learning approaches and their mathematical classroom teaching practices: A junior high school perspective. Contemporary Mathematics and Science Education, 4(1), Article ep23002. https://doi.org/10.30935/conmaths/12541
Nitko, A. J., & Brookhart, S. M. (2014). Educational assessment of students (7th ed.). Pearson.
Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (2019). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education: Where are the educators? International Journal of Educational Technology in Higher Education, 16(1), 1–27. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0171-0
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Author(s)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
