การพัฒนารูปแบบการนิเทศเพื่อส่งเสริมทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ด้านการอ่านคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน ตามแนวคิดโรงเรียนเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1
Development of Supervision Model to Promote Teachers' Active Learning Skills in Enhancing Students' Critical Reading Ability Based on School as Learning Community at Roi Et Primary Educational Service Area Office 1
คำสำคัญ:
รูปแบบการนิเทศ; โรงเรียนเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้; การจัดการเรียนรู้เชิงรุก; ทักษะการอ่านคิด วิเคราะห์ของผู้เรียนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐาน สภาพปัจจุบัน และความต้องการได้รับการนิเทศที่ส่งเสริมทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ด้านการอ่านคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน ตามแนวคิดโรงเรียนเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการนิเทศเพื่อส่งเสริมทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ด้านการอ่านคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนตามแนวคิดโรงเรียนเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการนิเทศเพื่อส่งเสริมทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ด้านการอ่านคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนตามแนวคิดโรงเรียนเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1 และ 4) เพื่อประเมินรูปแบบการนิเทศเพื่อส่งเสริมทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ด้านการอ่านคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน ตามแนวคิดโรงเรียนเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ประกอบด้วย ครูผู้สอนในระดับประถมศึกษา จำนวน 44 คน จาก 7 โรงเรียน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) และนักเรียนในโรงเรียนที่กำลังศึกษาในระดับชั้นประถมศึกษา ปีการศึกษา 2566 จำนวน 263 คน ซึ่งเป็นนักเรียนที่ได้เรียนรู้กับครูในกลุ่มขยายผลในโครงการโรงเรียนเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1 และเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1. รูปแบบการนิเทศเพื่อส่งเสริมทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ด้านการอ่านคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน ตามแนวคิดโรงเรียนเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1 ซึ่งมี 5 องค์ประกอบ ดังนี้
1) หลักการของรูปแบบ 2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 3) ขั้นตอนของรูปแบบ 5 ขั้นตอน 4) เงื่อนไขสำคัญในการนำรูปแบบไปใช้ และ 5) การวัดและประเมินผลของรูปแบบ 2. คู่มือการใช้รูปแบบการนิเทศเพื่อส่งเสริมทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ด้านการอ่านคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน ตามแนวคิดโรงเรียนเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1 วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. รูปแบบการนิเทศเพื่อส่งเสริมทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ด้านการอ่านคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน ตามแนวคิดโรงเรียนเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1 ประกอบด้วย หลักการของรูปแบบ วัตถุประสงค์ของรูปแบบ เงื่อนไขสำคัญในการนำรูปแบบไปใช้การวัดและประเมินผลและกระบวนการ 5 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นที่ 1 (Focus) วิเคราะห์และตั้งเป้าหมายร่วมกัน ขั้นที่ 2 (Inform) การให้ความรู้ ขั้นที่ 3 (ReflectiveSupervision) การนิเทศแบบชี้แนะสะท้อนคิด ขั้นที่ 4 (Stimulate) การกระตุ้นให้เกิดการทำงานและขั้นที่ 5 (Total reflection) สรุปประเด็น สะท้อนผลและเผยแพร่ผลงาน
2. การประเมินประสิทธิผลของรูปแบบ พบว่า 1) ความรู้ ความเข้าใจของครูผู้สอนด้านการออกแบบและสร้างนวัตกรรม ในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกหลังการนิเทศ ( = 35.65, S.D.= 2.56) สูงกว่าก่อนได้รับการนิเทศ (
= 22.47, S.D.= 3.18) แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) ความสามารถของครูด้านการออกแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก อยู่ในระดับมาก (
= 4.25, S.D. = 0.62) 3) ด้านทักษะกระบวนการการจัดการเรียนรู้เชิงรุก อยู่ในระดับมาก (
= 4.18, S.D. = 0.57) 4) ความคิดเห็นของครูที่มีต่อรูปแบบนิเทศอยู่ในระดับมาก (
= 4.52, S.D. = 0.48) 5) พัฒนาการด้านการอ่านคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนอยู่ในระดับมาก (
= 4.38, S.D. = 0.53
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กระทรวงศึกษาธิการ.
นันทกา วารินิน. (2557). การพัฒนารูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูโรงเรียนมาตรฐานสากล .[วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์ และคณะ. (2560). การศึกษาไทย 4.0 เป็นยิ่งกว่าการศึกษา. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภัณฑิรา สุปการ. (2558). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการการนิเทศการศึกษาสำหรับศตวรรษที่ 21.[วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
วัชรา เล่าเรียนดี. (2556). รูปแบบและกลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิด (พิมพ์ครั้งที่ 10). โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วิรัลพัชร นิลแก้วบวรวิชญ์. (2563). การพัฒนาระบบการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สงัด อุทรานันท์. (2530). การนิเทศการศึกษา: หลักการ ทฤษฎี และปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 2). โรงพิมพ์มิตรสยาม.
สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ. (2565). รายงานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ปีการศึกษา 2564. สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2550). แนวทางการกระจายอำนาจการบริหารและการจัดการศึกษาให้คณะกรรมการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษา ตามกฎกระทรวง กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอำนาจการบริหารและการจัดการศึกษา พ.ศ. 2550. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1. (2565). รายงานผลการนิเทศติดตามการจัดการเรียนการสอนด้านการอ่านคิดวิเคราะห์และเขียน ปีการศึกษา 2565. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1. (2566). แผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 - 2570. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
ถนอมพร เลาหจรัสแสง. (2556). การเรียนรู้ในยุคสมัยหน้า: ตอนรับบทบาทของโลกยุคดิจิทัล. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Sato, M. (2012). Reforming schools: Models of teaching, learning, and community. Iwanami.
Sergiovanni, T. J. (1994). Building community in schools. Jossey-Bass.
Stigler, J. W., & Hiebert, J. (1999). The teaching gap: Best ideas from the world's teachers for improving education in the classroom. Free Press.
Sullivan, S., & Glanz, J. (2013). Supervision that improves teaching and learning: Strategies and techniques (4th ed.). Corwin Press.
Takahashi, A., & McDougal, T. (2016). Collaborative lesson research: Maximizing the impact of lesson study. ZDM Mathematics Education, 48(4), 513-526.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press
