การพัฒนาแนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วม โรงเรียนเจริญศิลป์ศึกษา “โพธิ์คำอนุสรณ์”

Guidelines for participatory academic administration at Charoensinsuksa “Phokham’ memorial” School

ผู้แต่ง

  • อรพรรณ เหมะธุลิน โรงเรียนเจริญศิลป์ศึกษา "โพธิ์คำอนุสรณ์" สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร

คำสำคัญ:

การบริการวิชาการ; การมีส่วนร่วม; แนวทางการบริหารงานวิชาการ

บทคัดย่อ

    การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมสำหรับโรงเรียนเจริญศิลป์ศึกษา “โพธิ์คำอนุสรณ์” 2) เพื่อออกแบบและประเมินแนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมสำหรับโรงเรียนเจริญศิลป์ศึกษา “โพธิ์คำอนุสรณ์” การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมสำหรับโรงเรียนประถมศึกษา กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย เป็นผู้บริหารสถานศึกษา ครูหัวหน้างานวิชาการและครูผู้สอน ประจำปี 2568 จำนวน 44 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นเป็นแบบสอบถาม มีค่า IOC ระหว่าง 0.60 – 1.00 สภาพปัจจุบัน มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.72 - 0.95 มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.99 และสภาพที่พึงประสงค์ มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.40 - 0.92 มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.98 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป หาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและความต้องการจำเป็น ( PNI modified)  ระยะที่ 2 ออกแบบและประเมินแนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมสำหรับโรงเรียนเจริญศิลป์ศึกษา “โพธิ์คำอนุสรณ์” ใช้แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา การประเมินแนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมสำหรับโรงเรียนเจริญศิลป์ศึกษา “โพธิ์คำอนุสรณ์” ใช้เครื่องมือเป็นแบบประเมินแนวทางเป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ 3 ด้าน ได้แก่ ด้านความเหมาะสม ด้านความเป็นไปได้ และด้านความเป็นประโยชน์ โดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 3 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง
    ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัจจุบันของการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมสำหรับโรงเรียนเจริญศิลป์ศึกษา “โพธิ์คำอนุสรณ์ โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง สภาพที่พึงประสงค์ของการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมสำหรับโรงเรียนเจริญศิลป์ศึกษา “โพธิ์คำอนุสรณ์” โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และมีค่า
ความต้องการจำเป็นสูงสุดด้านการพัฒนาการเรียนการสอน 2) การออกแบบและประเมินแนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมสำหรับโรงเรียนเจริญศิลป์ศึกษา “โพธิ์คำอนุสรณ์” ประกอบด้วย 2.1) แนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมด้านการวางแผนงานวิชาการของสถานศึกษา มีแนวทางพัฒนา จำนวน 6 แนวทาง ด้านการจัดการเรียนการสอน มีแนวทางพัฒนา จำนวน 5 แนวทาง ด้านการพัฒนาหลักสูตร มีแนวทางพัฒนา จำนวน 4 แนวทาง ด้านการวัดและประเมินผล มีแนวทางพัฒนา จำนวน 5 แนวทาง ด้านการพัฒนาการเรียนการสอน มีแนวทางพัฒนา จำนวน 3 แนวทาง และด้านการนิเทศการศึกษา มีจำนวน 3 แนวทาง
และ 2.2) ผลการประเมินแนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วม โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
    The objectives of this mixed-methods research 1) to study the current state, desirable state, and priority needs of participatory academic management for Charoensinsuksa “Phokham’s memorial” School, and 2) to design and evaluate guidelines for participatory academic management for the school. The study was conducted in two phases. Phase 1 focused on studying the current state, desirable state, and priority needs. The research sample, obtained through purposive sampling, consisted of 44 school administrators, heads of academic affairs, and teachers in the academic year 2025. The research instrument was a questionnaire with an Item-Objective Congruence (IOC) index ranging from 0.60 to 1.00. The current state scale demonstrated a discrimination power between 0.72 and 0.95, with a total reliability of 0.99. The desirable state scale showed a discrimination power between 0.40 and 0.92, with a total reliability of 0.98. Data were analyzed using a statistical software package to determine frequency, percentage, mean, standard deviation, and Modified Priority Needs Index ( ). Phase 2 involved designing and evaluating the guidelines using semi-structured interviews, and data were analyzed via content analysis. The evaluation instrument for the guidelines was a 5-point Likert scale assessing three dimensions: appropriateness, feasibility, and utility, evaluated by 3 experts selected through purposive sampling. The     The research findings revealed that: 1) the overall current state of participatory academic management for Charoensinsuksa “Phokham’ memorial” School was at a moderate level, while the overall desirable state was at the highest level, with the highest priority need being instructional development; 2) the designed guidelines for participatory academic management comprised two main components: 2.1) development guidelines across six academic dimensions, including academic planning (6 guidelines), instructional management (5 guidelines), curriculum development (4 guidelines), measurement and evaluation (5 guidelines), instructional development (3 guidelines), and educational supervision (3 guidelines); and 2.2) the overall evaluation result of these guidelines by the experts was at the highest level.

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). การประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน.คุรุสภาลาดพร้าว.

จินดา สรรประสิทธ์. (2563). การพัฒนานวัตกรรมการบริหารวิชาการโรงเรียนประถมศึกษาตามแนวคิดทักษะภาวะผู้นำในอนาคต. [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

ไชยา หานุภาพ. (2564). การบริหารแบบมีส่วนร่วมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลงานวิชาการของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3. [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต,มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

ทิพยวรรณ แพงบุปผา. (2560). การพัฒนาการมีส่วนร่วมของการบริหารงานวิชาการในโรงเรียน: กรณีศึกษาโรงเรียนบ้านดงมะกรูดทรายทอง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1.[วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี].

นิภาพร พินิจมนตรี. (2563). การพัฒนาแนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมสำหรับสถานขนาดเล็กสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25. [วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิตมหาวิทยาลัยมหาสารคาม].

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น

บุษยพรรณ พันอะนันท์. (2558). แนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีสวนร่วมของคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 2.[วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].

มนรัตน์ แก้วเกิด. (2562). กลยุทธ์การบริหารงานวิชาการโรงเรียนมัธยมศึกษาตามแนวคิดความเป็นพลเมืองดิจิทัล.[วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

ปาริชาติ สุนทร. (2560). การบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 4. [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์].

พรพรรณ ธรรมธาดา. (2559). กลยุทธ์การบริหารงานวิชาการตามแนวคิดการเสริมสร้างคุณภาพนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

ยุทธศักดิ์ พูลสุวรรณ. (2558). กลยุทธ์การบริหารงานวิชาการของวิทยาลัยการทัพอากาศตามแนวคิดการเสริมสร้างสมรรถนะผู้นำระดับยุทธศาสตร์ของกองทัพอากาศ. [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

รวี จันทะนาม. (2557). รูปแบบการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมที่มีประสิทธิผลในโรงเรียนขนาดกลาง.[วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี].

วีระศักดิ์ วงศ์อินทร์. (2557). การมีส่วนร่วมในการบริหารงานวิชาการของครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตราด. [วิทยานิพนธ์ปริญญาการครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี].

สุริยันต์ ฆารเจริญ. (2557). สภาพและปัญหาการมีส่วนร่วมในการบริหารงานวิชาการโรงเรียนของคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานของโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี. [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี].

อัศวรินทร์ แก่นจันทร์. (2562). การมีส่วนร่วมในการบริหารงานวิชาการของครูในโรงเรียน สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์].

อุทัย บุญประเสิรฐ. (2542). การศึกษาแนวทางการบริหารและการจัดการศึกษาของสถานศึกษาในรูปแบบการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน. โครงการวิจัยภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี.

Miller, V. (1965). The Public Administration of American School System. New York: The Macmillian Company.

Likert, R. (1967). The human organization: its management and values. New York : McGraw-Hill.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-10-09

รูปแบบการอ้างอิง

เหมะธุลิน อ. (2026). การพัฒนาแนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วม โรงเรียนเจริญศิลป์ศึกษา “โพธิ์คำอนุสรณ์” : Guidelines for participatory academic administration at Charoensinsuksa “Phokham’ memorial” School. วารสารการวิจัยการศึกษาขั้นพื้นฐาน, 6(1). สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/obecresearch/article/view/294297

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัยการศึกษา

หมวดหมู่