การพัฒนารูปแบบการนิเทศเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียนโดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นสำหรับครูกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์

The Development of Supervision Model to Enhance Instructional Competency that Promotes Learners’ Career Skills through Local Learning Resources for Occupations Learning Area Teachers under the Secondary Educational Service Area Office Phitsanulok–Uttaradit.

บทคัดย่อ

    การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ความต้องการในการพัฒนาและแนวทางการนิเทศเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียน โดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น สำหรับครูกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ 2) พัฒนารูปแบบการนิเทศเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียน โดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น 3) ทดลองใช้รูปแบบการนิเทศเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ ที่ส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียน โดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น และ 4) ประเมินและขยายผลรูปแบบการนิเทศเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียน โดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่นใช้กระบวนการวิจัยและพัฒนา แบ่งออกเป็น 4 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบัน ความต้องการในการพัฒนาและแนวทางการนิเทศเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียน โดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น ขั้นตอนที่ 2 พัฒนารูปแบบการนิเทศเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียน โดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น ขั้นตอนที่ 3 ทดลองใช้รูปแบบการนิเทศเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียน โดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครูกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 36 คน ได้มาด้วยความสมัครใจและต้องการเข้าร่วมการวิจัย เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม  แบบสัมภาษณ์ แบบทดสอบ แบบประเมินความสามารถในการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินความสามารถในการจัดการเรียนรู้ แบบวัดเจตคติ  แบบบันทึกการนิเทศ และแบบประเมินทักษะอาชีพ และขั้นตอนที่ 4 ประเมินและขยายผลรูปแบบการนิเทศเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียน โดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น  สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t-test) แบบ Dependent และ One-sample t-test และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัจจุบันของสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียน โดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น มีการปฏิบัติอยู่ในระดับปานกลาง และความต้องการในการพัฒนา อยู่ในระดับมาก 2) รูปแบบการนิเทศเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียน โดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น ประกอบด้วย 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) กระบวนการนิเทศแบบ SPIBER ประกอบด้วย การศึกษาสภาพปัจจุบัน (Study - S) การวางแผนการนิเทศ (Planning - P) การให้ความรู้ก่อนการนิเทศ (Informing - I) การนิเทศแบบผสมผสาน (Blended Supervision - B) การประเมินผลการนิเทศ (Evaluation - E) และการสร้างขวัญกำลังใจ (Reinforcing - R) 4) การวัดและประเมินผลและ 5) เงื่อนไขความสำเร็จ โดยมีผลการประเมินของผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับมากที่สุด 3) ผลการใช้รูปแบบการนิเทศเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียน โดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น พบว่า  3.1) ครูมีความรู้ความเข้าใจหลังการพัฒนาสูงกว่าก่อนการพัฒนา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05  3.2) ครูมีทักษะการจัดการเรียนรู้หลังการพัฒนาสูงกว่าเกณฑ์ ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3.3) ครูมีเจตคติต่อการจัดการเรียนรู้หลังการพัฒนาสูงกว่าก่อนการพัฒนา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3.4) ผู้เรียนมีผลการประเมินทักษะอาชีพ อยู่ในระดับมาก 4) รูปแบบการนิเทศเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียน โดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด

    The purposes of this research were 1) to examine the current state, development needs and guidelines for supervision to enhance instructional competency that promotes learners’ career skills through local learning resources for Occupations Learning Area Teachers under the Secondary Educational Service Area Office Phitsanulok–Uttaradit. 2) to develop a supervision model to enhance instructional competency that promotes learners’ career skills through local learning resources 3) to implement a supervision model to enhance instructional competency that promotes learners’ career skills through local learning resources and 4) to evaluate and expand the supervision model to enhance instructional competency that promotes learners’ career skills through local learning resources. The research and development process was divided into four steps : Step 1 :  Study of the current conditions, needs for development, and supervision approaches for enhancing instructional competency that promotes learners’ career skills through local learning resources. Step 2 : Development of a supervision model. Step 3 : Implementation of the supervision model. The sample consisted of 36 occupations learning area teachers during the second semester of the 2025 academic year. These teachers voluntarily participated in the research. The data collection instruments consisted of a questionnaire, an interview form, a test, an attitude scale, an instructional competency assessment form, a classroom supervision record form, and a career skills assessment form. Step 4 : Evaluation and dissemination of  the supervision model. Statistical techniques used for data analysis included percentage, mean, standard deviation, dependent t-test, one-sample t-test and content analysis. The results are as follows : 1) The current state of instructional competency that promotes learners’ career skills through local learning resources was found to be at a moderate level, while the need for development was at a high level. 2) The developed supervision model to enhance instructional competency that promotes learners’ career skills through local learning resources comprised five components : principles, objectives, SPIBER supervision process consists of 1) Study – S 2) Planning – P 3) Informing – I 4) Blended Supervision – B 5) Evaluation – E and 6) Reinforcing - R, assessment and evaluation, and success conditions. 3) The findings from the implementation of the supervision model indicated that : 3.1) Teachers’ knowledge and understanding after the development were significantly higher than those before the development at the .05 level of significance. 3.2) Teachers’ learning management skills after the development were significantly higher than the 70% criterion at the .05 level of significance. 3.3) Teachers’ attitudes toward learning management after the development were significantly higher than those before the development at the .05 level of significance. 3.4) Learners’ career skills were at a high level. 4) The supervision model was rated at the highest level of appropriateness.