การประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาและแนวทางการพัฒนา ตามหลักอิทธิบาท 4 ในโรงเรียนการกุศลของวัด ในพระพุทธศาสนา จังหวัดสุรินทร์
คำสำคัญ:
การประกันคุณภาพ, สถานศึกษา, โรงเรียนการกุศลบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ในโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา จังหวัดสุรินทร์ 2) เพื่อเปรียบเทียบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ในโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา จังหวัดสุรินทร์ เมื่อจำแนกตามเพศ ตำแหน่ง และสถานศึกษา 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ตามหลักอิทธิบาท 4 ในโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา จังหวัดสุรินทร์ ใช้วิจัยแบบผสมวิธี ใช้เครื่องมือวิจัย มีแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 140 คน และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 7 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเบี่ยงเบน มาตรฐาน การทดสอบหาค่าที T-test และ F-test และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาสำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ
ผลการศึกษาวิจัยพบว่า :
1) ผลการศึกษาสภาพการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ในโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา จังหวัดสุรินทร์ ภาพรวมอยู่ในระดับมาก ค่าเฉลี่ย ( = 4.29, S.D.= 0.30) และรายด้าน พบว่า ด้านกำหนดมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษา พบว่า อยู่ในระดับมาก ค่าเฉลี่ย ( = 4.49, S.D.= 0.42) ด้านจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของสถานศึกษา พบว่า อยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย ( = 4.11, S.D.= 0.42) ด้านดำเนินการตามแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของ สถานศึกษา พบว่า อยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย ( = 4.49, S.D.= 0.42) ด้านติดตามประเมินผลและตรวจสอบคุณภาพ การศึกษาภายในสถานศึกษา ( = 4.32, S.D.= 0.40) ด้านติดตามผลการดำเนินการเพื่อพัฒนาสถานศึกษาให้มีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษา พบว่า อยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย ( =4.13,S.D.= 0.35) ด้านจัดทำรายงานผลการประเมินตนเองของสถานศึกษา ( = 4.41, S.D.= 0.40) ด้านพัฒนาสถานศึกษาให้มีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง พบว่า อยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย ( = 4.24, S.D.= 0.33)
2) ผลการเปรียบเทียบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาโรงเรียนการกุศลของวัดใน จังหวัดสุรินทร์ จำแนกตามเพศ ตำแหน่ง และสถานศึกษา โดยรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
3) แนวทางการพัฒนาการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ตามหลักอิทธิบาท 4 ในโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา จังหวัดสุรินทร์ พบว่า มี 7 ด้าน 19 แนวทาง ดังนี้ (1) การกำหนดมาตรฐานการศึกษา มี 3 แนวทาง ได้แก่ 1 สถานศึกษาควรประชุมบุคลากร คณะกรรมการในสถานศึกษาเพื่อให้ทราบถึงมาตรฐานของระดับชาติ 2 ควรมีความร่วมมือกันกำหนดเป็นมาตรฐานศึกษา มีการตั้งค่าเป้าหมายค่าของความสำเร็จ และ3 ควรใช้หลักอิทธิบาท 4 เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจเพื่อให้เกิดความรัก ความพอใจ ความขยัน โดยมีความร่วมมือกัน (2) ด้านการจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษา มี 3 แนวทาง ได้แก่ 1 สถานศึกษาต้องมีการแต่งตั้งกรรมการจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพศึกษา 2 ต้องมีวิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าหมายของสถานศึกษา แผนปฏิบัติการต่าง ๆ และ
3) สถานศึกษาควรใช้หลักอิทธิบาท 4 เพื่อให้เกิดความรัก ความเห็นตรงกัน มีความเพียรพยายาม และไตร่ตรองในงานที่ปฏิบัติ (3) ดำเนินงานตามแผนพัฒนาการจัดการศึกษา มี 3 แนวทาง ได้แก่ 1 สถานศึกษาควรดำเนินการพัฒนาแผนการจัดการศึกษาทุกปี โดยการแต่งตั้งคณะทำงานให้ครบทุกมาตรฐาน โดยเน้นการมีส่วนร่วม 2 ควรมอบหมายงานให้บุคลากรตามความสามารถ ทุกคนมีที่ได้รับหน้าที่จะต้องมีความรับผิดชอบ และ 3 สถานศึกษาควรใช้หลักอิทธิบาท 4 โดยการสร้างตระหนักในการศึกษารายละเอียดของมาตรฐานสถานศึกษา (4) การประเมินผลและตรวจสอบคุณภาพการศึกษา มี 3 แนวทาง ได้แก่ 1 สถานศึกษาใช้กระบวนการคุณภาพ PDCA ในการดำเนินการประเมินผล ติดตามโครงการ และการนิเทศติดตามภายใน 2 ต้องสร้างความรับรู้ถึงสำคัญของการประเมินผล พัฒนาความรู้และทักษะเกี่ยวกับการประเมินผล รายละเอียดของมาตรฐานและ 3 สถานศึกษาควรใช้หลักอิทธิบาท 4 เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจเพื่อให้เกิดความรัก ความพอใจ ความขยัน เพื่อตรวจสอบผลการดำเนินการตามวิธีการต่าง ๆ เพื่อให้ถึงซึ่งเป้าหมาย (5) การติดตามผลการดำเนินการเพื่อพัฒนาสถานศึกษาให้มีคุณภาพ มี 3 แนวทาง ได้แก่ 1 สถานศึกษาต้องสร้างความรับรู้ร่วมกันด้วยการประชุม กำหนดเส้นทาง วิสัยทัศน์ พันธกิจและเป้าประสงค์ ตัวชี้วัดความสำเร็จร่วมกัน 2 ต้องกำหนดปฏิทินปฏิบัติงานและติดตามผลการดำเนินการเพื่อพัฒนาสถานศึกษาให้มีคุณภาพ และ 3 สถานศึกษาควรใช้หลักอิทธิบาท 4 เพื่อให้พัฒนาสถานศึกษาให้มีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษา (6) การจัดทำรายงานผลการประเมินตนเอง มี 2 แนวทาง ได้แก่ 1 สถานศึกษามีการแต่งตั้งคณะทำงาน รวบรวมข้อมูลสารสนเทศ ข้อมูลที่เกี่ยวข้อง ข้อมูลที่เป็นผลการประเมินตนเอง ข้อมูลผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และผลการประเมินคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน และ 2 ควรใช้หลักอิทธิบาท 4 เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจเพื่อให้เกิดความรัก ความพอใจ ความขยัน เพื่อให้สถานศึกษามีการทบทวนตรวจสอบอย่างเป็นระบบ (7) การพัฒนาสถานศึกษาให้มีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง มี 2 แนวทางโดย ได้แก่ 1 สถานศึกษาควรเปิดโอกาสให้ชุมชน ท้องถิ่น หน่วยงาน หรือองค์กรต่าง ๆ ในท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา และ 2 สถานศึกษาควรใช้หลักอิทธิบาท 4 เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจเพื่อให้เกิดความรัก ความพอใจ ความขยัน และความไตร่ตรองในงานที่ปฏิบัติ เพื่อเป็นการสร้างเครือข่ายในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้ง 7 ด้าน สามารถประยุกต์เข้ากับอิทธิบาท 4
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กิตติภัทท์ ไกรเพชร (9 มกราคม 2567). ศึกษาธิการจังหวัดสุรินทร์, สัมภาษณ์.
ธนานันต์ ดียิ่ง. (13 มกราคม 2567). ผู้อำนวยการโรงเรียนอนุบาลปราสาทศึกษาคาร, สัมภาษณ์.
ประดิษฐ์ ชื่นบาน. (12 มกราคม 2567). รองผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, สัมภาษณ์.
พงษ์เทพ สารนอก.(2560). การศึกษาความคิดเห็นของคุณครูที่มีต่อการประกันคุณการศึกษาขอสถานศึกษาในสหวิทยาเขตลุ่มน้ำอูน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 23 จังหวัดสกลนคร. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย สถาบันนอร์ทกรุงเทพ.
พระปลัดวัชระ วชิรญาโร. (9 มกราคม 2567). อาจารย์ประจำสาขาวิชาพระพุทธศาสนา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยเขตสุรินทร์, สัมภาษณ์.
พระมหาอิษฎามาศ ปภสฺสรวณฺโณ. (2561). การประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาตามหลักอิทธิบาท 4 ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญ กลุ่มที่ 1 กรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิตสาขาวิชาการบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2562. (2562, 1 พฤษภาคม). พระราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 136 ตอนที่ 57 ก หน้า 51.
พระเอกชัย ชยเมธี. (9 มกราคม 2567). ผู้อำนวยการโรงเรียนสุวรรณวิจิตรวิทยา, สัมภาษณ์.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก หน้า 14.
วรรณา ประเสริฐแก้ว. (2561). การดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาของโรงเรียนในสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดปทุมธานี. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา), บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยรังสิต.
วาริสา ดวงใจ, (13 มกรมคม 2567). ผู้อำนวยการกลุ่มนิเทศติดตามฯ สพป.สร.เขต 3, สัมภาษณ์.
ศันสนีย์ นัดกล้า. (12 มกราคม 2567). หัวหน้าวิชาการ รองผู้อำนวยการโรงเรียนบวรธรรมประยุตวิทยา, สัมภาษณ์.
สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน. (2562). แนวทางดำเนินการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ประเภทสามัญศึกษา ตามกฎกระทรวงการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ.2561. กรุงเทพฯ: องค์การค้าของ สกสค. ลาดพร้าว.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ ฉบับปรับปรุง (พ.ศ.2560 2579). กรุงเทพ: พริกหวานกราฟฟิค.
สุทิน ยลทรัพย์ศิริ. (2561). รูปแบบการบริหารงานวิศวกรรมตามหลักพระพุทธศาสนา. (ดุษฏีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Deisy Sampul. (2020). Implementation of the Internal Quality Assurance Process: Quality Mapping Analysis at State Senior High School in Tomohon City. North Sulawesi, Indonesia. International Journal of Recent Educational Education, 1(2), 124-133.
