แนวทางพัฒนาภาวะผู้นำแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1
คำสำคัญ:
แนวทางพัฒนา, ภาวะผู้นำแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์, หลักพุทธธรรมาภิบาลบทคัดย่อ
การวิจัย เรื่อง แนวทางพัฒนาภาวะผู้นำแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารโรงเรียน สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1 มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพภาวะผู้นำแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1 2) ศึกษาวิธีพัฒนาภาวะผู้นำแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1 และ 3) เสนอแนวทางพัฒนาภาวะผู้นำแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1 ค่าความเชื่อมั่น 0.924 การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารและครูผู้สอน จำนวน 168 คน ซึ่งกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางสำเร็จรูปของ Krejcie and Morgan และคัดเลือกโดยวิธีการสุ่มอย่างง่าย (Simple Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบประเมินความเหมาะสม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1) สภาพภาวะแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ของผู้บริหารโรงเรียนในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̄= 4.91, S.D. = 2.23) เมื่อจำแนกตามรายด้าน พบว่า ด้านที่มีระดับความคิดเห็นสูงสุด คือ ด้านการสร้างแรงจูงใจ (𝑥̄= 4.96 , S.D 0.24) รองลงมา คือ ด้านการพัฒนาบุคลากร (𝑥̄ = 4.93, S.D. = 0.36) ตามด้วย ด้านการประเมินผล (𝑥̄ = 4.92, 0.36) ด้านการให้รางวัลตอบแทน (𝑥̄ = 4.91, S.D. = 0.39) ด้านการวางแผนกลยุทธ์ (𝑥̄ = 4.89, S.D. = 0.40) และ ด้านการกระจายอำนาจ (𝑥̄ = 4.85, S.D. 0.51)
2) วิธีพัฒนาภาวะผู้นำแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ตามหลักพุทธธรรม พบว่า ควรบูรณาการหลักพุทธธรรมสัปปุริสธรรม 7 กับการบริหารสมัยใหม่ โดยเน้นการวางแผนเชิงกลยุทธ์ การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การสร้างความร่วมมือ การสร้างแรงจูงใจ และการพัฒนาบุคลากร เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารและผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษา
3) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำตามหลักพุทธธรรมได้รับการประเมินความเหมาะสมในระดับมาก สามารถนำไปใช้เป็นกรอบในการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหาร เพื่อขับเคลื่อนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนควบคู่กับคุณธรรมได้อย่างเหมาะสมในบริบทสถานศึกษา ดังนี้ 1) ด้านการวางแผนกลยุทธ์ 2) ด้านการสร้างแรงบันดาลใจ 3) ด้านการประเมินผล 4) ด้านการให้รางวัลตอบแทน 5) ด้านการกระจายอำนาจ 6) ด้านการพัฒนาบุคลากร
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กัลยาณี ภาคอัต. (2560). ภาวะผู้นำเชิงเครือข่ายของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 19(4), 336-348.
จอมพงศ์ มงคลวนิช. (2555). การบริหารองค์การและบุคลากรทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: บริษัทวี.พริ้นท์ (1991) จำกัด.
โชติกา ศิริบุญ และคณะ. (2566). การพัฒนาภาวะผู้นำตามหลักกัลยาณมิตรในศตวรรษที่ 21 สำหรับผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดบุรีรัมย์. วารสารบัณฑิตศาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 21(2), 21-40.
ปิยวัฒน์ สมนึก และคณะ. (2565). การพัฒนารูปแบบภาวะผู้นำเชิงเครือข่ายของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 7(2), 241-256
พระครูธรรมาภิสมัย และคณะ. (2565). ภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียน มัธยมศึกษาตามหลักพุทธธรรมในยุค New Normal. วารสารจิตวิทยาพุทธศาสตร์ประยุกต์เพื่อสังคม, 8(2), 438-458.
พระปลัดณรงค์ธรรม กตธมฺโม (หงษ์สิบสอง) และคณะ. (2563). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารตามหลักพุทธธรรมโรงเรียนมัธยมศึกษา ภาคเหนือ ตอนล่าง. Journal of Graduate Review Nakhon Sawan Buddhist College, 8(2), 75-82.
พระครูปฐมธีรวัฒน์ (บัญชา เทียนทอง). (2563). การบูรณาการเชิงพุทธกับการบริหาร.วารสารศิลปะศาสตร์ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 2(2), 486.
มยุรี เตยะราชกุล. (2567). การบูรณาการหลักพุทธศาสนาและกระบวนการจัดการขยะแบบเศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อการบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ : กรณีศึกษาวัดในพุทธศาสนา. Journal of Buddhist Innovation Review, 5(1), 75-86.
ศิรประภา นักทำนา. (2568). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงเครือข่ายความร่วมมือตามหลักพุทธธรรม สำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในจังหวัดสมุทรปราการ. วารสารวิจัยนวัตกรรมการศึกษา และเทคโนโลยี, 3(3), 12-21.
สุรพงษ์ มาลาม. (2566). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอ่างทอง. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 24(1), 166-178.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1. (2568). ข้อมูลพื้นฐาน. สืบค้นเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2569 เข้าถึงได้จาก https://www.srn1.go.th/
