รูปแบบการจัดการเรียนรู้ด้วยวิธีการทางประวัติศาสตร์ เพื่อเสริมสร้างความฉลาดรู้ทางประวัติศาสตร์ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
คำสำคัญ:
กระบวนการเรียนรู้ด้วยวิธีการทางประวัติศาสตร์, ความฉลาดรู้ทางประวัติศาสตร์, ความสามารถในกการให้เหตุผลทางประวัติศาสตร์, การจัดการเรียนรู้วิชาประวัติศาสตร์บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่อง พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง กับการส่งเสริมการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทย โดยใช้กระบวนการเรียนการสอนแบบวิธีการทางประวัติศาสตร์ เพื่อเสริมสร้างความฉลาดรู้ทางประวัติศาสตร์ และ 2) เปรียบเทียบความฉลาดรู้ทางประวัติศาสตร์ผ่านการให้เหตุผลทางประวัติศาสตร์ก่อนและหลังเรียน โดยใช้กระบวนการเรียนการสอนแบบวิธีการทางประวัติศาสตร์ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้เป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 โรงเรียนศรีสะเกษวิทยาลัย อำเภอเมืองฯ จังหวัดศรีสะเกษ จำนวน 1 ห้องเรียน จำนวน 45 คน ซึ่งได้มาโดยวิธีการสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบแบ่งกลุ่มโดยใช้ห้องเรียนเป็นหน่วยสุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ 1) แผนการจัดการเรียนรู้ด้วยการใช้กระบวนการเรียนรู้ด้วยวิธีการทางประวัติศาสตร์ 2) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนความรู้เรื่องพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง กับการส่งเสริมการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทย และ 3) แบบวัดความฉลาดรู้ทางประวัติศาสตร์ผ่านการให้เหตุผลทางประวัติศาสตร์ และสถิติทดสอบค่า t-test แบบไม่เป็นอิสระต่อกัน (t-test dependent) ผลการศึกษาพบว่า 1) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนหลังเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โดยใช้กระบวนการเรียนการสอนโดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 2) ความสามารถในเรื่องความฉลาดรู้ทางประวัติศาสตร์ผ่านการให้เหตุผลทางประวัติศาสตร์ของนักเรียนหลังเรียนโดยใช้กระบวนการเรียนการสอนแบบวิธีการทางประวัติศาสตร์สูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
Downloads
เอกสารอ้างอิง
จุฬารัตน์ บุษบงก์. (2556). นวัตกรรมการศึกษา. ศรีสะเกษ: คณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ.
เฉลิม มลิลา นิติเขตต์ปรีชา. (2559). เทคนิคการสอนประวัติศาสตร์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ณรงค์ พ่วงพิศ และวุฒิชัย มูลศิลป์. (2551). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานประวัติศาสตร์ไทย ม.4-ม.6. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.
แถมสุข นุ่มนนท์. (2550). เจาะเวลาหาอดีต หลักฐานทางประวัติศาสตร์ไทย. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.
ทวีศิลป์ สืบวัฒนะ. (2542). เอกสารคำสอน ประวัติศาสตร์ไทย 1. มหาสารคาม: ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ณรงค์ฤทธิ์ ศักดิ์แสน. (2560). ผลของการใช้กระบวนการเรียนการสอนแดคีร์ที่มีต่อการเข้าถึงความรู้สึกทางประวัติศาสตร์ และเจตคติต่อการศึกษาประวัติศาสตร์ของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 4. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พิชาติ แก้วพวง. (2564). ศาสตร์การจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา. กรุงเทพฯ: วิทยาลัยการฝึกหัดครูมหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2563). อนาคตของครุศึกษาไทยกับการสร้างความฉลาดรู้. คุรุสภาวิทยาจารย์, 1(1): 1-7.
วชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2562). พระบรมราโชบายด้านการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานสภามหาวิทยาลัยราชภัฏแห่งประเทศไทย.
วิจารณ์ พานิช. (2560). การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: บริษัท สยามกัมมาจลทุน จำกัด.
วิภาพรรณ พินลา และวิภาดา พินลา. (2564). การจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาในยุคศตวรรษที่ 21.กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2562). พจนานุกรมศัพท์ศึกษาศาสตร์ร่วมสมัย ชุดความฉลาดรู้(literacy) ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2562). โครงการประชุมวิชาการราชบัณฑิตสัญจร เรื่อง ทำไมต้องสร้างความฉลาดรู้ : ศึกษาจากปรากฏการณ์และทำนายอนาคต. กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.
สำนักวิจัยและพัฒนาการศึกษา สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). แนวทางการนำร่องชุดทักษะที่จำเป็น (Essential Skills Set) สำหรับเด็กและเยาวชนไทย. กรุงเทพฯ: สำนักวิจัยและพัฒนาการศึกษา สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักวิจัยและพัฒนาการศึกษา สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2568). ทิศทางการวิจัยทางการศึกษาของชาติ 2568-2570. กรุงเทพฯ: สำนักวิจัยและพัฒนาการศึกษา สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
อดิศร ศักดิ์สูง. (2547). ครูสังคมศึกษากับประวัติศาสตร์ เทคนิคการสอนและการทำผลงานทางวิชาการ. สงขลา: มหาวิทยาลัยทักษิณ.
อานนท์ เพ็ชรเกลี้ยง (2564). ผลการจัดการเรียนรู้ด้วยวิธีการทางประวัติศาสตร์ เรื่องพัฒนาการของอาณาจักรอยุธยาที่มีต่อความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนกระทุ่มแบน“วิเศษสมุทคุณ” จังหวัดสมุทรสาคร. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
อนุชิดา สุระมิตร และคณะ. (2568) รูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยปราสาทศรีพฤทเธศวรเป็นฐานเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ทางวัฒนธรรมของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ในจังหวัดศรีสะเกษ. Journal of Buddhist Education and Research, 11(1): 224-237.
