แนวทางการบริหารงานเพื่อป้องกันนักเรียนตกหล่นจากระบบการศึกษา ตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนวัดไม้ฝาด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรังเขต 4

Aonsiri  Phateetin

Authors

Aonsiri Phateetin Mahachulalongkornrajavidyalaya University, Nakhon Si Thammarat, Thailand

Keywords:

การบริหารงาน, นักเรียนตกหล่นจากระบบการศึกษา, พรหมวิหาร 4

Abstract

The objectives of this research were to study the conditions, guidelines, and present management guidelines to prevent students from dropping out of the educational system based on the IV Brahmavihara states of school administrators at Watmaifad School under Trang Primary Educational Service Area Office 2. This qualitative study collected data through in-depth interviews with key informants (15 individuals and 5 monks/persons) and a focus group discussion with 7 experts/monks, followed by inductive data analysis. The results revealed that: 1) the administrative conditions faced several issues, including a lack of psychology specialists, heavy teacher workloads, limited parental involvement, budget and technology constraints, and an incomplete central database, which affected tracking and monitoring efficiency ; thus, management development and stakeholder cooperation are urgently required. 2) Management guidelines should follow a six-step process: student identification and monitoring, student care and support, building collaborative networks, providing economic aid, developing learning innovations, and continuous monitoring and evaluation. This involves collaboration among administrators, teachers, parents, communities, and external agencies, grounded in the IV Brahmavihara principles (Metta, Karuna, Mudita, and Upekkha) for fair and appropriate support. 3) The proposed guidelines based on the six-step process and IV Brahmavihara were evaluated as appropriate, feasible, and practical, promoting student understanding, respecting individual differences, and effectively preventing student dropouts.

References

กระทรวงศึกษาธิการ. (2556). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2544 ฉบับปรับปรุง (พิมพ์ครั้งที่ 2). โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). ประกาศ เรื่อง นโยบายการจัดการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564–2565.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). ประกาศ เรื่อง นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566.

โชคชัย อาษาสนา. (2555). ปัญหาและแนวทางการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนทุ่งเหียงพิทยาคม จังหวัดชลบุรี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 18 [งานนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].

ธนารัตน์ พรหมสุวรรณ. (2562). การประเมินโครงการเพิ่มโอกาสการเข้าถึงการศึกษาของเด็กด้อยโอกาส เด็กออกกลางคัน และเด็กตกหล่นในรูปแบบที่เหมาะสม. สำนักงานศึกษาธิการภาค 6 สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

นิตย์ สัมมาพันธ์. (2529). การบริหารเชิงพุทธ. โอ. เอส. พริ้นติ้งเฮ้าส์.

ประทีป เนตรพุกกณะ. (2562). การพัฒนาการดำเนินงานการแก้ปัญหาการออกกลางคันของนักเรียน โรงเรียนเกาะพะงันศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 11 [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี].

พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2542). พุทธธรรม. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 16). เอส.อาร์. พริ้นติ้ง แมส โปรดักส์.

พระราชบัญญัติกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา พ.ศ. 2561. (2561). ราชกิจจานุเบกษา, 135(33 ก), 1.

พัฒนรัตน์ มณฑลอนันต์ธร. (2562). การแก้ไขปัญหานักเรียนออกกลางคันและเสี่ยงออกกลางคันในสถานศึกษาของกลุ่มเครือข่ายการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี เขต 1 โดยใช้กระบวนการแบบมีส่วนร่วม. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.

ภริณ ธนะโชติภน, & เพ็ญณี แนรอท. (2564). สาเหตุการออกกลางคันของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ในเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25 จังหวัดขอนแก่น. Journal of Modern Learning Development, 6(3), 58–68.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ลักขณา ภูมาตนา. (2559). สภาพการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดศรีสะเกษ [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ].

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 2. (2567). สารสนเทศทางการศึกษา ประจำปีการศึกษา 2567. กลุ่มส่งเสริมการศึกษาทางไกล เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 2.

สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). แนวทางการดำเนินงานติดตามค้นหาเด็กตกหล่นและเด็กออกกลางคันให้กลับเข้าสู่ระบบการศึกษา. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สิทธิพร เกษจ้อย, พระวรชัด ทะสา, & พระมหาสัจจารักษ์ ไร่สงวน. (2561). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการออกกลางคันของนักเรียนชั้นมัธยมปลายโรงเรียนขามแก่นนคร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 4(2), 92–101.

อัมพร พินะสา, และคณะ. (2565). การวิจัยออกแบบแนวทางการดำเนินงานป้องกัน เฝ้าระวัง ติดตามและช่วยเหลือเด็กตกหล่นและเด็กออกกลางคันตามโครงการ “พาน้องกลับมาเรียน” สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [รายงานวิจัย]. กลุ่มวิจัยและพัฒนานโยบาย สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.