บทบาทการเชื่อมโยงภูมิภาคของพระมหาเถระในล้านนา
คำสำคัญ:
บทบาทของพระมหาเถระล้านนา, การเชื่อมโยง, ภูมิภาค, วิถีคิดและอัตลักษณ์บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง “บทบาทการเชื่อมโยงภูมิภาคของพระมหาเถระในล้านนา” มีวัตถุประ สงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดและวิถีอัตลักษณ์ของครูบามหาเถระในล้านนา 2) เพื่อศึกษาบทบาทการเชื่อมโยงเส้นทางวัฒนธรรมของครูบา มหาเถระในล้านนา และ 3) เพื่อวิเคราะห์อิทธิพลความสัมพันธ์และผลงานที่มีต่อการศึกษา การเผยแผ่ การสร้างเครือข่ายและวัฒน ธรรมทางพระพุทธศาสนาของครูบามหาเถระในล้านนา การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณ ภาพ โดยทำการศึกษาจากเอกสาร ตำรา
ผลการวิจัยพบว่า
1. แนวคิดและวิถีอัตลักษณ์ของครูบามหาเถระในล้านนา พบว่า 1) ความมุ่งมั่นในการศึกษาธรรมวินัยและพระไตรปิฎกให้แตกฉานจนสามารถรวบรวมรจนาหรือจารึกคัมภีร์ใบลานและนำมาเผยแผ่ไว้มากมาย 2) ปฏิปทา จริยวัตรที่เรียบร้อยงดงามควรแก่การเคารพและบูชาเป็นที่ประจักษ์แก่สังคมตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน เช่น ความสันโดษ ความเสียสละ 3) คุณสมบัติเฉพาะของคำว่า “ครูบา” คือ ความเป็นผู้ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบและสร้างคุณงามความดีอั้นนำไปสู่การเผยแผ่พระพุทธศาสนาที่เชื่อมโยงกับวิธีการต่าง ๆ เพื่อสร้างพลังศรัทธาให้แก่พุทธศาสนิกชน 2. บทบาทการเชื่อมโยงเส้นทางวัฒนธรรมของครูบามหาเถระในล้านนา พบว่า 1) การรจนารวบรวมและจารึกคัมภีร์พระไตรปิฎก อีกทั้งในรูป แบบของวรรณกรรมทางพระพุทธศาสนาต่าง ๆ 2) การจารึกไปในสถานที่ต่าง ๆ เพื่อสร้างและบูรณปฏิสังขรณ์ศาสนสถานต่าง ๆ โดยร่วมกับวัดและชุมชนเพื่อให้เป็นศูนย์กลางของพุทธศาสนิกรรม 3) การเผยแผ่พุทธศาสนาไปสู่ดินแดนพุทธศาสนาในต่างประเทศ โดยการก่อตั้งสำนักปฏิบัติธรรมต่าง ๆ นอกจากนี้ มีการเทศน์และอบรมการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานฐาน 3. อิทธิพล ความสัมพันธ์และผลงานที่มีต่อการศึกษา เผยแผ่ การสร้างเครือ ข่ายและวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนาของครูบามหาเถระในล้านนาพบว่า 1) สร้างวัฒน ธรรมทางพระพุทธศาสนาจากความเชื่อของพุทธศาสนิกชนที่มีต่อวรรณกรรมและคัมภีร์ใบลานโดยให้นักวิชาการหรือสถาบันการศึกษาต่าง ๆ เข้ามาทำการปริวรรตคัมภีร์ใบลานและนำเอาองค์ความรู้นั้นมาเผยแผ่สู่สาธารณชนในรูปแบบต่าง ๆ 2) การสร้างและบูรณ ปฏิสังขรณ์สถานที่สำคัญทางพระพุทธศาสนาในจังหวัด และ เขตภาคเหนือเป็นการสร้างศรัทธาแก่พุทธศาสนิกชนที่อยู่ห่างไกล อีกทั้งการสร้างวัตถุที่เป็นประโยชน์แก่ชุมชนในเขตภาคเหนือซึ่งถือว่าเชื่อมสัมพันธ์วัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนาที่ก่อให้เกิดศรัทธาแก่พุทธศาสนิกชน เช่น ถนน วัด โบสถ์ วิหาร เจดีย์ อาคารและสถานศึกษา 3) การสนับสนุนส่งเสริมพระภิกษุและสามเณรในด้านการศึกษา เช่น พระภิกษุและสามเณรต่างชาติที่เข้ามาเรียนในประเทศไทย การสร้างศาสนทายาทเพื่อเผยแผ่พระพุทธศาสนาเป็นการวางรากฐานพระพุทธศาสนาให้มั่นคงสืบต่อไป 4) สร้างเครือข่ายด้วยการเผยแผ่หลักการในการปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานโดยการจาริกไปในสถานที่ต่าง ๆ ในเขตภาคเหนือซึ่งเป็นการเชื่อมโยงชาติพันธุ์ อีกทั้งได้เผยแผ่การปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานไปยังประเทศต่าง ๆ ทั้งแถบเอเชีย ยุโรป และอเมริกา
เอกสารอ้างอิง
จรัส โฆษณานันท์. (2549). พระครูบาเจ้าศรีวิชัย อริยสงฆ์แห่งล้านนา. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด มีเดีย เพรส.
เทพประวิณ จันทร์แรง. (2559). ปราชญ์ทางพระพุทธศาสนาในล้านนา. ใน สารนิพนธ์พุทธศาสตรบัณฑิต. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่. (2542). ชีวิตและผลงานของพระสิริมังคลาจารย์. เชียงใหม่: ดาวคอมพิวกราฟิก.
________. (2556). ตามรอยพระสิริมังคลาจารย์สังฆปราชญ์ล้านนา. เชียงใหม่: โรงพิมพ์จรรยาฟิล์ม.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
แสง จันทร์งาม. (2523). พุทธศาสนาในล้านนาไทย. เชียงใหม่: ทิพย์เนตรการพิมพ์.

