การพัฒนาโครงงานวิทยาศาสตร์เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถการผลิตทางการเกษตรของไทย
คำสำคัญ:
โครงงานวิทยาศาสตร์ ขีดความสามารถการผลิตทางการเกษตรบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัจจัยของการทำโครงงานวิทยาศาสตร์เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถการผลิตทางการเกษตรของไทยและ 2) เพื่อเสนอแนวทางในการพัฒนาโครงงานวิทยาศาสตร์เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถการผลิตทางการเกษตรของไทย โดยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลจำนวน 6 กลุ่มคัดเลือกจากกลุ่มนักเรียนและครูผู้สอนที่ทำโครงงานวิทยาศาสตร์ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย และนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพปัจจุบันและปัจจัยของการทำโครงงานวิทยาศาสตร์เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถการผลิตทางการเกษตรของไทย ได้แก่ 1) หัวข้อของโครงงานวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่มาจากความสนใจส่วนตัวของนักเรียน 2) มีหลักสูตรในการผลิตนักเรียนด้านวิทยาศาสตร์ที่แตกต่างกัน 3) งบประมาณในการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่มาจากเงินส่วนตัวของครู-นักเรียน 4) การดำเนินโครงงานวิทยาศาสตร์มีการสนับสนุนให้นักเรียนที่ทำโครงงานวิทยาศาสตร์ได้สะท้อนความคิดและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในโครงงานทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกับเพื่อนร่วมกลุ่ม เพื่อนต่างกลุ่มและเครือข่ายภายนอกจากการประกวดโครงงานวิทยาศาสตร์หรือกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างสถาบัน 5) การดำเนินโครงงานวิทยาศาสตร์มีการใช้ระบบพี่เลี้ยง 6) ในภาพรวมของการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ยังมีการทำโครงงานเพื่อแก้ไขหรือพัฒนาภาคการเกษตรน้อย และ7) อุปสรรคในการดำเนินโครงงานวิทยาศาสตร์มาจากข้อจำกัดของเวลา-สถานที่ที่ไม่เหมาะในการทำโครงงานวิทยาศาสตร์
2. แนวทางในการพัฒนาโครงงานวิทยาศาสตร์เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถการผลิตทางการเกษตรของไทย ได้แก่ 1) ควรมีการปรับปรุงหลักสูตรการจัดการเรียนรู้ในระดับมัธยมศึกษา 2) ควรมีช่องทางหรือหน่วยงานที่สนับสนุนการถ่ายทอดความรู้สู่ภาคการเกษตร และ 3) ควรมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อให้ได้หัวข้อโครงงานวิทยาศาสตร์ที่ตอบโจทย์ปัญหาทางการเกษตรอย่างแท้จริง
เอกสารอ้างอิง
พัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ,สำนักงาน. (2558). คู่มือแผนงานและเป้าหมายคลัสเตอร์. ปทุมธานี: สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
ยุทธ ไกยวรรณ์. (2544). เทคนิคการจัดการกิจกรรมการเรียนการสอนวิชาโครงงาน ระดับมัธยมศึกษา. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ.
รัฐศักดิ์ พลสิงห์. (2552). ตลาดกลางสินค้าเกษตรใหญ่ที่สุดของไทย. หนังสือพิมพ์กสิกร, 82(3), 51 – 60.
ลือชา ลดาชาติ. (2561). การเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ที่เป็นวิทยาศาสตร์ ประวัติศาสตร์ ปรัชญาและการศึกษา. กรุงเทพ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Holborn, M. (Edited). (2015). Contemporary sociology. Cambridge : Polity Press.
Jones, M. R. and Karsten, H. (2008). GIDDENS’S STRUCTURATION THEORY AND INFORMATION SYSTEMS RESEARCH. MIS Quarterly. 32(1), 127-157.
Merton, R. K. (1976). Sociological ambivalence and other essays. New York : The Free Press.
