ทักษะอารมณ์และสังคมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5

ขนิษฐา ศุภชารี

ผู้แต่ง

ขนิษฐา ศุภชารี วิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย, ขอนแก่น, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

ทักษะอารมณ์, ทักษะสังคม, ผู้บริหารสถานศึกษา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับทักษะอารมณ์และสังคมของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ศึกษาระดับประสิทธิผลของสถานศึกษา 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างทักษะอารมณ์และสังคมของผู้บริหารกับประสิทธิผลของสถานศึกษา และ 4) ศึกษาทักษะอารมณ์และสังคมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครู จำนวน 341 คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ (ค่าความเชื่อมั่น 0.988) สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับทักษะอารมณ์และสังคมของผู้บริหารสถานศึกษาโดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก โดยด้านจริยธรรมในการทำงานและความเป็นมืออาชีพมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือด้านการสร้างความร่วมมือและการทำงานเป็นทีม และด้านการคิดวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบมีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด 2. ระดับประสิทธิผลของสถานศึกษาโดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก โดยด้านการมีส่วนร่วมของชุมชนมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้และด้านคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน ส่วนด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนมีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด 3. ทักษะอารมณ์และสังคมของผู้บริหารกับประสิทธิผลของสถานศึกษาโดยรวมมีความสัมพันธ์กันทางบวกในระดับปานกลาง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ 4. ด้านความฉลาดทางอารมณ์ ด้านการเรียนรู้และพัฒนาตนเอง ด้านการคิดเชิงสร้างสรรค์และการคิดเชิงนวัตกรรม และด้านการสร้างความร่วมมือและการทำงานเป็นทีม สามารถร่วมกันทำนายประสิทธิผลของสถานศึกษาได้ร้อยละ 34.7 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

เอกสารอ้างอิง

จตุภูมิ เขตจัตุรัส. (2555). การวิจัยทางการศึกษา: ทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ชูศรี วงศ์รัตนะ. (2553). เทคนิคการใช้สถิติเพื่อการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 12). ไทเนรมิตกิจ อินเตอร์ โปรเกรสซิฟ.

ณัฏฐณิชา ภูดีสม. (2565). ปัจจัยการบริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1 [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

ปัทมา เนตรทอง. (2563). ปัจจัยการบริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลในการบริหารงานของโรงเรียนในอำเภอวิเชียรบุรี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 7(2).

พัณภัสสา แก้วคำไสย์. (2567). การวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้างการบริหารแบบมีส่วนร่วม ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง และประสิทธิผลโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร. Silpakorn University e-Journal (Social Sciences, Humanities, and Arts), 44(1), 95–110. https://doi.org/10.14456/sujthai.2024.8

พิเชษฐ์ วงศ์ประเทศ. (2564). การพัฒนารูปแบบภาวะผู้นำทางอารมณ์และสังคมสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น].

ภาคิน รูปเหมาะ. (2565). ประสิทธิผลของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

วรรณภา ไทยประยูร. (2564). ภาวะผู้นำของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี].

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. (2567). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

เอกชัย เคนท้าว. (2566). ทักษะภาวะผู้นำด้าน Soft Skills ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น].

CASEL. (2020). The benefits of school-based social and emotional learning programs: Highlights from a major new report. https://casel.org/the-benefits-of-school-based-social-and-emotional-learning-programs/

Ghanem, B. O., & Abu Awwad, F. M. (2019). The degree of principals’ practice of leadership skills from the perspective of UNRWA school teachers. International Education Studies, 12(7), 106–118. https://doi.org/10.5539/ies.v12n7p106

Goleman, D. (1998). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ. Bantam Books.

Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory, research, and practice (9th ed.). McGraw-Hill.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308

Mott, P. E. (1972). The characteristics of effective organizations. Harper & Row.

Muchanje, P. N. (2020). Effect of soft skills training in secondary school principal’s performance in Kenya. In Universities, entrepreneurship and enterprise development in Africa: Conference proceedings 2020 (pp. 166–175). Bonn-Rhein-Sieg University of Applied Sciences. https://doi.org/10.18418/978-3-96043-083-4_166

Weissberg, R. P., Durlak, J. A., Domitrovich, C. E., & Gullotta, T. P. (2015). Social and emotional learning: Past, present, and future. In J. A. Durlak, C. E. Domitrovich, R. P. Weissberg, & T. P. Gullotta (Eds.), Handbook of social and emotional learning: Research and practice (pp. 3–19). Guilford Press.