แนวทางการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2

ธัญญากร อ่อนกล; ทิพรัตน์ สิทธิวงศ์

ผู้แต่ง

ธัญญากร อ่อนกล มหาวิทยาลัยนเรศวร ประเทศไทย
ทิพรัตน์ สิทธิวงศ์ มหาวิทยาลัยนเรศวร ประเทศไทย

คำสำคัญ:

การจัดการเรียนรู้, ปัญญาประดิษฐ์, การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา 2) ศึกษาแนวทางการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 วิธีดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น
2 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบันทางการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 จำนวน 302 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างจากตารางสำเร็จรูปของเครจซี่และมอร์แกน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม แบบมาตราส่วนประมาณค่า (Rating Scale) 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ขั้นตอนที่ 2 ศึกษาแนวทางการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา โดยการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 5 คน ด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการศึกษาสภาพปัจจุบันของการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านการพัฒนาครูและบุคลากร และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ด้านการบริหารจัดการสถานศึกษาด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) 2) ผลการศึกษาแนวทางการการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 ทั้ง 4 ด้าน พบว่า ด้านการบริหารจัดการสถานศึกษาด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) ควรขับเคลื่อนด้วยนโยบาย Smart Management ผ่านการจัดเตรียมโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและระบบฐานข้อมูลสำเร็จรูปเพื่อเชื่อมโยงข้อมูลทุกมิติ ด้านการพัฒนาครูและบุคลากร ควรมุ่งเน้นการจัดสรรงบประมาณเพื่ออบรมเชิงปฏิบัติการที่สอดคล้องกับระดับความชำนาญของรายบุคคล พร้อมทั้งใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) และการนิเทศติดตามผลอย่างเป็นระบบ ด้านการสร้างนวัตกรรมและสื่อการสอนด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) สถานศึกษาควรสนับสนุนปัจจัยที่เอื้อต่อการทำงานโดยจัดสรรงบประมาณบัญชีใช้งานแพลตฟอร์ม AI ให้ครูบูรณาการเข้ากับแผนการจัดการเรียนรู้ และด้านความท้าทายและข้อควรพิจารณาในการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ควรส่งเสริมความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องผ่านการกำหนดแนวปฏิบัติและเกณฑ์การใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) อย่างมีจริยธรรม

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม, และ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ และสังคม. (2566). รายงานประจำปี พ.ศ. 2566 แผนปฏิบัติการด้านปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (พ.ศ. 2565 - 2570).

กฤษฎิ์พนธ์ พรรณรัตนชัย, วรชัย ศรีสมุดคำ, มงคล ศิริวงศ์ และ เทิดพงษ์ แดงสี. (2567). ประเด็นปัญหาการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในภาคการศึกษา. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์, 4(2).

แคทรียา แสงใส. (2566). ปัญญาประดิษฐ์กับการพัฒนาทางการศึกษา. วารสารปัญญาพัฒน์, 1(3), 49-60.

จิรกร ฐาวิรัตน์. (2568). AI กับการศึกษา: ตัวช่วยสุดอัจฉริยะ เพื่อพัฒนาการเรียนรู้. วารสารสังคมศึกษาปริทรรศน์, 1(2), 98–108.

ทัตพงศ์ พานทองคำ และ ทิพรัตน์ สิทธิวงศ์. (2568). แนวทางการบริหารทรัพยากรทางการศึกษา เพื่อส่งเสริมระบบนิเวศการเรียนรู้ยุคปัญญาประดิษฐ์ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเลย หนองบัวลำภู. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 7(2), 135-148.

นพฤทธิ์ ยิ้มนรินทร์. (2567). ระดับและแนวทางการส่งเสริมครูด้านปัญญาประดิษฐ์แบบรู้สร้างในการจัดการเรียนรู้ดิจิทัลของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยนเรศวร.

นฤภัค สันป่าแก้ว. (2566). แนวทางการส่งเสริมครูในการจัดการเรียนรู้ในยุค AI. วารสารวิจัยนวัตกรรมการศึกษาและเทคโนโลยี, 1(2), 44–50. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

นำพล ม่วงอวยพร. (2566). บทบาทของครูในยุค AI. สืบค้นจาก https://shorturl.asia/JDG9X

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

พิชญาภา ศิริรัตน์. (2566). เปิด 5 มิติ นวัตกรรมที่ใช้ AI ลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม. สืบค้นจาก https://www.nia.or.th/5-dimensions-of-ai-innovation-reduce-social-inequality

รังสิยา นรินทร์. (2562). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบห้องเรียนกลับด้านโดยการใช้ กิจกรรมเป็น ฐานในการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างความมุ่งมั่นแน่วแน่ของนักเรียน ระดับ มัธยมศึกษาตอนปลาย. วารสารศึกษาศาสตร์, 19(1), 57–79.

สว่างนภา ต่วนภูษา. (2567). ปัญญาประดิษฐ์เพื่อการบริหารการศึกษายุคดิจิทัล. วารสารการบริหาร การศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 2(3).

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). AI เพื่อพัฒนาการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: บริษัท พริกหวาน กราฟฟิค จำกัด.

สิริน ฉกามานนท์. (2568). แนวทางการยกระดับความฉลาดรู้ทางปัญญาประดิษฐ์ของครูไทยในยุค ดิจิทัล. Journal of Education and Innovation, 27(1), 184-199.

Ge, Z., & Hu, Y. (2020). Innovative Application of Artificial Intelligence (AI) in the Management of Higher Education and Teaching. Journal of Physics: Conference Series, 1533(3), 032089.

Karan, B., & Angadi, G. R. (2023). Artificial Intelligence Integration into School Education: A Review of Indian and Foreign Perspectives. Millennial Asia, 09763996231158229.

Ming Liu, Yiling Ren, Lucy Michael Nyagoga, Francis Stonier, Zhongming Wu, & Liang Yu. (2023). Future of education in the era of generative artificial intelligence: Consensus among Chinese scholars on applications of ChatGPT in schools. Future in Educational Research, 1(1), 72–101.

Sain, ZH, Sain, SH และ Serban, R. (2024). การนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในระบบการจัดการ การศึกษา: การศึกษาโอกาสและความท้าทายอย่างครอบคลุม Asian Journal of Managerial Science ,13 (1), 23–31. https://doi.org/10.70112/ajms-2024.13.1.4235

Zheng, Y., Song, Y., Liu, X., & Wang, H. (2022). The six fundamental domains of AI applications. Retrieved from https://www.researchgate.net