ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกยุคโลกพลิกผัน สำหรับโรงเรียนในเขตพื้นที่พิเศษ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก

กาญจนา   อินวงค์; สุเนตร  ทองคำพงษ์; อรุณศรี  เงินเสือ

ผู้แต่ง

กาญจนา อินวงค์ วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น, ตาก, ประเทศไทย
สุเนตร ทองคำพงษ์ วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น, ตาก, ประเทศไทย
อรุณศรี เงินเสือ วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น, ตาก, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย, การจัดการเรียนรู้เชิงรุก, โรงเรียนเขตพื้นที่พิเศษ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและปัญหาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกยุคโลกพลิกผันสำหรับโรงเรียนในเขตพื้นที่พิเศษ และ 2) หาข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกยุคโลกพลิกผัน สำหรับโรงเรียนในเขตพื้นที่พิเศษ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมแบ่งเป็น 2 ขั้นตอน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอนของโรงเรียนเขตพื้นที่พิเศษ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก จำนวน 269 คนและผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน เครื่องมือเป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์มีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาเพื่อหาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า: สภาพการจัดการเรียนรู้เชิงรุกยุคโลกพลิกผัน โดยรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก เรียงจากสูงไปหาต่ำคือ การใช้และพัฒนาสื่อเทคโนโลยี การวางแผน การดำเนินการ และการวัดและประเมินผลการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ปัญหาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกยุคโลกพลิกผัน คือ การมีส่วนร่วมกำหนดนโยบายของผู้เกี่ยวข้องยังไม่ทั่วถึง การมีส่วนร่วมของผู้เรียนมีน้อย นโยบายการใช้และพัฒนาสื่อเทคโนโลยีกับวิสัยทัศน์งานวิชาการไม่สอดคล้องกัน และครูยังมีส่วนร่วมวางแผนการกำกับ ติดตามและประเมินผลยังมีน้อย ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก สถานศึกษาควรกำหนดนโยบายการจัดการเรียนรู้เชิงรุกให้ชัดเจนและสอดคล้องกับบริบทของพื้นที่พิเศษ จัดอบรมให้ความรู้แก่ครูเพื่อจัดกิจกรรมที่ยึดการมีส่วนร่วมของผู้เรียนเป็นสำคัญ ติดตาม ประเมินและรายงานผลการใช้สื่อเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่องเป็นระบบ และสนับสนุนการวิเคราะห์ผลการประเมินหาจุดเด่นและจุดที่ควรพัฒนา

เอกสารอ้างอิง

กนกวรรณ ฉัตร์แก้ว. (2562). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกในยุคประเทศไทย 4.0 ของครูผู้สอนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรังสิต].

ณัจฉรียา ภาธรธนฤต. (2566). การบริหารงานวิชาการด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา [การค้นคว้าอิสระการศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา].

บุญญลักษณ์ ตำนานจิตร. (2567). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) โดยใช้สื่อและแหล่งเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. วารสารพัฒนาเทคนิคศึกษา, 36(129), 3–11.

ประหยัด พิมพา. (2561). การศึกษาไทยในยุคปัจจุบัน (Current Thai Studies). วารสารมหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 7(1), 242–249.

ภูมิ ประยูรโภคราช. (2566). แนวทางการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูผู้สอนโรงเรียนตากพิทยาคม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาตาก [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น].

วัฒนาพร ระงับทุกข์. (2563). สมรรถนะเด็กไทยในยุคโลกพลิกผัน (VUCA World). คุรุสภาวิทยาจารย์, 1(1), 8–18.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 2. (2566). แผนพัฒนาการศึกษา พ.ศ. 2566–2570. กลุ่มนโยบายและแผน.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). คู่มือเกณฑ์การคัดกรองโรงเรียนที่ตั้งในพื้นที่ลักษณะพิเศษ. สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

อลิสา มะริด. (2567). แนวทางการพัฒนาการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานในสถานการณ์การเปลี่ยนฉับพลัน (Disruption) ของสถานศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 2 [การค้นคว้าอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร].

Ahmet Aykan, & Dursun, F. (2022). The effect of active learning techniques on academic performance and learning retention in science lessons: An experimental study. Journal of STEM Teacher Institutes, 2(1), 42–48.

Dema, K., & Tshering. (2020). The effects of active learning approach of teaching and learning science: A case of one primary school in Bhutan. International Research Journal for Quality in Education, 7(1), 1–6.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308

Nelson, N., & Bramwell-Lalor, S. (2023). Implementing student-centered, active-learning instructional strategies in a Grade 10 biology classroom. International Journal of Research in Teacher Education, 14(4), 17–36.