แนวทางการบริหารจัดการเพื่อพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลสำหรับครูและบุคลากรทางการศึกษาของกลุ่มโรงเรียนคณฑี สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 1

วิทวัส  พูลทองคำ; สุภาภรณ์  กิตติรัชฎานนท์; สุรพงษ์  แสงสีมุข

ผู้แต่ง

วิทวัส พูลทองคำ วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น, ตาก, ประเทศไทย
สุภาภรณ์ กิตติรัชฎานนท์ วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น, ตาก, ประเทศไทย
สุรพงษ์ แสงสีมุข วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น, ตาก, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

การบริหารจัดการ, สมรรถนะดิจิทัล, ครูและบุคลากรทางการศึกษา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสมรรถนะดิจิทัลของครูและบุคลากรทางการศึกษา และหาแนวทางการบริหารจัดการเพื่อพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลสำหรับครูและบุคลากรทางการศึกษา ของกลุ่มโรงเรียนคณฑี สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 1 ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสม แบ่งออกเป็น 2 ขั้นตอน ประชากรได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา ครูและบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 74 คน และผู้ทรงคุณวุฒิ 9 คน เครื่องมือเก็บข้อมูลเป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า สมรรถนะดิจิทัลของครูและบุคลากรทางการศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ด้านการรู้ดิจิทัลมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือ ด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงดิจิทัล ด้านการแก้ปัญหาด้วยเครื่องมือดิจิทัล และด้านการใช้ดิจิทัล ตามลำดับ ทั้งนี้พบว่าปัญหาที่พบมากที่สุดในแต่ละด้านมีความสอดคล้องกับสมรรถนะที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดของด้านนั้น ๆ กล่าวคือ ด้านการรู้ดิจิทัล ครูยังพึ่งพาสื่อสำเร็จรูปมากกว่าการผลิตและเผยแพร่สื่อดิจิทัลของตนเอง ด้านการใช้ดิจิทัล ข้อจำกัดด้านอุปกรณ์ส่งผลให้ครูไม่สามารถติดตามการเข้าเรียนและการส่งงานของนักเรียนผ่านระบบออนไลน์ได้อย่างต่อเนื่อง ด้านการแก้ปัญหาด้วยเครื่องมือดิจิทัล ครูยังแก้ปัญหาด้วยการปรับวิธีสอนมากกว่าการกำหนดและเลือกใช้เครื่องมือดิจิทัลที่เหมาะสมกับปัญหา และด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงดิจิทัล การขาดแผนพัฒนาทักษะดิจิทัลขั้นสูงที่เป็นระบบส่งผลให้ครูขาดความมั่นใจในการนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้ในชั้นเรียนสำหรับแนวทางการบริหารจัดการเพื่อพัฒนาสมรรถนะดิจิทัล พบว่า ผู้บริหารควรจัดอบรมพัฒนาทักษะดิจิทัลอย่างต่อเนื่อง กำหนดนโยบายและตัวชี้วัดที่ชัดเจน พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยี ส่งเสริมการสร้างนวัตกรรมในการจัดการเรียนการสอน และสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาอย่างเป็นระบบและยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กชพร มั่งประเสริฐ. (2565). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะครูยุค Thailand 4.0 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเพชรบุรี. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 7(1), 78–88.

กรณิศ พวงลูกอิน. (2566). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสิงห์บุรี อ่างทอง [การศึกษาค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช].

ฐิตินาฏ ปันโงน. (2568). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุโขทัย. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 8(1), 76–89.

ณัฐพล วัฒนาชัยมงคล. (2565). ทักษะการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษาศตวรรษที่ 21 โรงเรียนในศูนย์พัฒนาคุณภาพการศึกษา ตำบลม่อนปิ่น อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา].

นวพัฒน์ เก็มกาแมน. (2563). แนวทางการพัฒนาการรู้ดิจิทัลสำหรับครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 7 [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี].

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

พิทักษ์ กันทา. (2567). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะทางดิจิทัลของครูในศูนย์พัฒนาคุณภาพการศึกษา ตำบลปิงโค้ง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 3 [การค้นคว้าอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่].

ภัทราพร เยาวรัตน์. (2565). การศึกษาสมรรถนะและแนวทางการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของครูในสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 [การค้นคว้าอิสระการศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].

วิชัย วงษ์ใหญ่, & มารุต พัฒผล. (2564). สมรรถนะดิจิทัล: Digital competency. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

สไบทิพย์ แสงอรุณ. (2566). สมรรถนะด้านดิจิทัลของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุราษฎร์ธานี ชุมพร [การศึกษาค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช].

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 1. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 1.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). คู่มือการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัล (Digital Competency) สำหรับครูและบุคลากรทางการศึกษา ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

อุกฤษฎ์ ดอนบรรเทา. (2567). การบริหารจัดการสถานศึกษายุคใหม่อย่างมีประสิทธิภาพ. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(2), 529–545.