ระบบการดำเนินคดีอาญาของไทยกับบทบาทของศาลภายหลังการแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 165/2

ผู้แต่ง

  • จิรัสยาพร ธนพลศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพ, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

ระบบการดำเนินคดีอาญา, ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา, การไต่สวนมูลฟ้อง

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งนำเสนอเกี่ยวกับระบบการดำเนินคดีอาญาของไทยก่อนและหลังการแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 33) โดยได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา 165/2 ซึ่งมาตราดังกล่าวนั้นเป็นการบัญญัติให้สิทธิกับผู้ถูกกล่าวหาในการแถลงข้อเท็จจริงและข้อกฎหมาย รวมถึงพยานหลักฐานที่เป็นประโยชน์ต่อการพิจารณาในชั้นไต่สวนมูลฟ้องจึงทำให้ศาลมีอำนาจในการใช้ดุลพินิจเรียกพยานหลักฐานตามที่

ผู้ถูกกล่าวหาแถลงได้ ซึ่งการแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 165/2 นั้น ทำให้บทบาทของศาลและผู้ถูกกล่าวหาเปลี่ยนแปลงไป โดยบทความนี้จะทำการวิเคราะห์ให้เห็นถึงระบบการดำเนินคดีอาญาของไทยทั้งช่วงก่อนและหลังการแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 165/2 ว่าในแต่ละช่วงนั้นระบบการดำเนินคดีอาญาของไทยเป็นระบบการดำเนินคดีในรูปแบบใด ไม่ว่าจะเป็นระบบกล่าวหา ระบบไต่สวน หรือระบบผสม ซึ่งเมื่อทราบถึงระบบในการดำเนินคดีแล้วจะทำให้ศาลและคู่ความเข้าใจบทบาทของตนเพิ่มมากขึ้นอันจะทำให้กระบวนการกลั่นกรองคดีของศาลเป็นไปอย่างประสิทธิภาพและก่อให้เกิดประโยชน์ต่อคู่ความทุกฝ่าย

เอกสารอ้างอิง

คณะกรรมการพิจารณาปรับปรุงประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา. (2559, 21 ตุลาคม). รายงานการประชุมคณะกรรมการพิจารณาปรับปรุงประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ครั้งที่ 1352-6/2559.

คำแนะนำของประธานศาลฎีกาเกี่ยวกับการดำเนินคดีโดยไม่สุจริตในคดีอาญา พ.ศ. 2569. (2569, 29 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา, 143(32 ก), 18–19. https://opsc.coj.go.th/th/content/page/index/id/201406

ณรงค์ ใจหาญ. (2563). หลักกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (พิมพ์ครั้งที่ 13, เล่ม 1). วิญญูชน.

ปกป้อง ศรีสนิท. (2552). ระบบกล่าวหาและระบบไต่สวนในวิธีพิจารณาความอาญา. ใน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (บ.ก.), ยืนหยัดบนหลักนิติธรรม: 72 ปี ศาสตราจารย์ ดร. คณิต ณ นคร (น. 119–146). โรงพิมพ์เดือนตุลา.

สภานิติบัญญัติแห่งชาติ. (2561, 2 พฤศจิกายน). การประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ครั้งที่ 74/2561. https://hdl.handle.net/20.500.14156/548916

สำนักประธานศาลฎีกา. (2562). คำแนะนำของประธานศาลฎีกาเกี่ยวกับการไต่สวนมูลฟ้อง พ.ศ. 2562. https://library.coj.go.th/th/media/53684/media-53684.html

อุทัย อาทิเวช. (2559). คู่มือกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (พิมพ์ครั้งที่ 3, เล่ม 1). วี.เจ.พริ้นติ้ง.

Ambos, K. (2018). European criminal law. Cambridge University Press.

Langer, M. (2016). Strength, weakness, or both? On the endurance of the adversarial–inquisitorial systems in comparative criminal procedure. In J. E. Ross & S. C. Thaman (Eds.), Comparative criminal procedure (pp. 519–536). Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781781007198.00028

Slobogin, C. (2025). Rehabilitating criminal justice: Innovations in policing, adjudication, and sentencing. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009586931.010

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-07-31

รูปแบบการอ้างอิง

ธนพลศาสตร์ จ. (2026). ระบบการดำเนินคดีอาญาของไทยกับบทบาทของศาลภายหลังการแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 165/2. Journal of Buddhist Education and Research (JBER), 12(S1), 931–947. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jber/article/view/297474