แนวทางการส่งเสริมการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนโดยใช้กลไกเครือข่ายความร่วมมือของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจังหวัดสระแก้ว

เพชรรัตน์ อมรพลัง; เมษา  นวลศรี; สุวิทย์  ฝ่ายสงค์

ผู้แต่ง

เพชรรัตน์ อมรพลัง มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี, ประเทศไทย
เมษา นวลศรี มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี, ประเทศไทย
สุวิทย์ ฝ่ายสงค์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี, ประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและสภาพการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนโดยใช้กลไกเครือข่ายความร่วมมือของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจังหวัดสระแก้ว และ 2) ศึกษาแนวทางการส่งเสริมการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนโดยใช้กลไกเครือข่ายความร่วมมือดังกล่าว การดำเนินงานวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การศึกษาสภาพปัญหาและสภาพการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนจากกลุ่มตัวอย่างผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้รับผิดชอบงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน จำนวน 337 คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามที่มีค่าดัชนีความสอดคล้องเชิงเนื้อหา (IOC) ระหว่าง 0.80–1.00 และค่าความเชื่อมั่นรวมเท่ากับ 0.94 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย (M) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) ระยะที่ 2 การพัฒนาและตรวจสอบประเมินรับรองคุณภาพแนวทางปฏิบัติโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 9 ท่าน เครื่องมือที่ใช้คือแบบประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ (IOC อยู่ระหว่าง 0.60–1.00) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหาในการดูแลช่วยเหลือนักเรียนโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (M=2.52, SD=0.83) สำหรับสภาพการดำเนินงานระบบกลไกเครือข่ายความร่วมมือ6 ขั้นตอน ในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (M=3.13, SD=1.06) 2) แนวทางการส่งเสริมการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่พัฒนาขึ้น มี 30 แนวทาง โดยผสานกระบวนการดูแลช่วยเหลือนักเรียนหลัก 5 ด้าน เข้ากับกลไกขับเคลื่อนเครือข่ายความร่วมมือ 6 ขั้นตอน ซึ่งผลการประเมินเพื่อรับรองคุณภาพโดยผู้เชี่ยวชาญจำนวน 9 ท่าน ยืนยันสอดคล้องกันว่า แนวทางปฏิบัติเชิงบูรณาการทั้งหมดมีความเหมาะสมและความความเป็นไปได้ในการนำไปปฏิบัติจริงในสถานศึกษาอยู่ในระดับมาก ส่วนด้านความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด

ประวัติผู้แต่ง

เพชรรัตน์ อมรพลัง, มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี, ประเทศไทย

Mrs. Petcharat Amonparang currently serves as an Academic Education Officer (Practitioner Level) at the Sa Kaeo Primary Educational Service Area Office. She is pursuing a Master of Education (M.Ed.) in Educational Administrative Innovation at the Graduate School of Valaya Alongkorn Rajabhat University Under the Royal Patronage, Pathum Thani Province, Thailand. Her research project is titled "Guidelines for Promoting Student Support System Operations Using Cooperative Network Mechanisms of Schools Under Sa Kaeo Primary Educational Service Area Office."

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565: นโยบายเร่งด่วนด้านความปลอดภัยของผู้เรียน. สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

กรมสุขภาพจิต. (2551). คู่มือแนวทางการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน. กระทรวงสาธารณสุข.

กฤษฎิ์ณิชา พุทจิระ. (2564). การพัฒนารูปแบบระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนวัดจันทาราม (ตั้งตรงจิตร 5) เน้นสมรรถนะประจำสายงานของครูประจำชั้น [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยคริสเตียน].

จีระศักดิ์ สร้อยคำ. (2561). กระบวนการบริหารจัดการเครือข่ายทางวิชาการและการสร้างพันธสัญญาความร่วมมือ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี].

ชไมพร จันทร์ลี. (2560). ปัญหาและแนวทางส่งเสริมการบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของครูในศูนย์ภัทรบูรพา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระแก้ว [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].

ณัฏฐ์ดนัย รุ่งกลิ่นขจรกล. (2559). แนวทางการปฏิบัติงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนเชิงบูรณาการร่วมกับชุมชน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10, ฉบับปรับปรุงใหม่). สุวีริยาสาส์น.

ประภาวรินทร์ วิเชียรสรรค์. (2563). แนวทางการส่งเสริมการบริหารจัดการงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์].

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. (2562, 1 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา, 136(57 ก), 49–53. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/A/057/T_0049.PDF

ษณอนงค์ ชูรา. (2566). กลไกเครือข่ายความร่วมมือ (Cooperative Network Mechanism) เพื่อยกระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].

ศักรินทร์ สมพิศนภา. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็กของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [ปริญญานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2559). คู่มือแนวทางการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษา. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สุมิตร เหพูลอย. (2566). การพัฒนารูปแบบระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนรัตนราษฎร์บำรุง [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].

อมรรัตน์ ใจไธสง. (2565). การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดสระแก้ว [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี].

Best, J. W. (1977). Research in education (3rd ed.). Prentice-Hall.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308