พระพุทธเจ้ากับการบริหารจัดการคนเก่ง

ผู้แต่ง

  • พระมหาวิศิต ธีรวํโส มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์
  • พระครูใบฎีกาวิชาญ วิสุทฺโธ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์
  • พระครูเกษมอาจารสุนทร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์
  • วันชัย สุขตาม มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

คำสำคัญ:

พระพุทธเจ้า, การบริหารจัดการคนเก่ง, การจัดการทุนมนุษย์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการบริหารจัดการคนเก่งในองค์กร และการบริหารจัดการคนเก่งของพระพุทธเจ้า โดยใช้ข้อมูลจากพระไตรปิฎก เอกสาร หนังสือ ตำรา และแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง  ผลการศึกษาพบว่า  คนเก่งเป็นที่คาดหวังว่าจะสร้างผลการปฏิบัติงานได้ดีกว่าบุคคลอื่น จึงต้องมีความรู้แม่นยำลุ่มลึกกว้างขวาง  มีทักษะปรับใช้ความรู้ทำงานแก้ปัญหาได้อย่างสร้างสรรค์  มีบุคลิกภาพปรับตัวในการปฏิบัติงานได้ดี  มีปฏิสัมพันธ์แสดงปฏิกิริยาตอบสนองสิ่งต่าง ๆ รอบตัวได้ดีตลอดเวลา  การบริหารจัดการคนเก่งเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการบริหารทรัพยากรมนุษย์ ทำให้องค์กรมีคนเก่งมากขึ้น เพิ่มขีดความสามารถในการปฏิบัติงานให้บรรลุเป้าหมายได้ประโยชน์ทั้งแก่องค์กรและบุคคล จึงควรให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการคนเก่งตามกระบวนการ คือ ระบุเอกลักษณ์คนเก่ง สรรหา คัดเลือก พัฒนา ธำรงรักษา บริหารค่าตอบแทน บริหารผลการปฏิบัติงาน และวางแผนความสำเร็จคนเก่ง การรักษาคนเก่งไว้ในองค์กรทำได้ด้วยมิติการเรียนรู้และพัฒนา สิ่งแวดล้อมในการทำงาน รางวัลและผลตอบแทน และความท้าทายใหม่ ๆ และโอกาสที่น่าสนใจ

พระพุทธเจ้าทรงบริหารจัดการคนเก่ง เริ่มด้วยทรงเลือกสอน “คนเก่ง” เป็นเป้าหมายแรก มีกลุ่มปัญจวัคคีย์ กลุ่มยสกุลบุตรพร้อมเพื่อน ๆ 54 คน จนได้บรรลุพระอรหันต์ ให้ช่วยประกาศศาสนาหาสมาชิกเข้าองค์กรสงฆ์ มีวิธีการบริหารจัดการคนเก่งคือพระอรหันต์ พระอนาคามี พระสกทาคามี พระโสดาบัน ทั้งบรรพชิตและฆราวาส ด้วยการสร้างความมั่นใจความมั่นคงในชีวิต ให้มีส่วนร่วมสร้างองค์กรสงฆ์ธำรงพุทธศาสนา ให้มีหน้าที่เป็นอุปัชฌาย์อาจารย์ เป็นเจ้าอธิการงานสงฆ์ เช่น พระภัตตุทเทสก์ มีหน้าที่แจกภัต พระเสนาสนปัญญาปกะ มีหน้าที่จัดแจงที่พักอาศัย ทรงให้พระสารีบุตรมีหน้าที่พิเศษสอนอภิธรรมตามถนัด  ทรงให้ช่วยบริหารคณะสงฆ์ ตั้งพระสารีบุตรเป็นอัครสาวกเบื้องขวา พระมหาโมคคัลลานะเป็นอัครสาวกเบื้องซ้าย ตั้งพระอานนท์เป็นพุทธอุปัฏฐาก  การยกย่องให้ปรากฏในหมู่สงฆ์ด้วยตำแหน่ง “เอตทัคคะ” (ผู้เชี่ยวชาญ) ให้สาวกสาวิกาประกาศความเก่งของตนต่อสาธารณชน คราวทรงแสดงยมกปาฏิหาริย์ เป็นต้น

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

การบริหารศักยภาพของคนเก่ง. (2565). สืบค้นข้อมูลเมื่อ 2 สิงหาคม 2566, จากhrodthaihttps://www.hrodthai.com › single-post › การบริหารศัก.

คะนึง นันทะนะ. (มปป.). การบริหารคนเก่ง Talent Management, เว็บโรงเรียน. สืบค้นข้อมูลเมื่อ 2 สิงหาคม 2566,จาก http://www. thaischool.in.th › files_school › dataPDF>

นลินี สานักวงศ์. (2555). สภาพการบริหารจัดการคนเก่งของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 20. อุดรธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

นันท์ธนาดา สวามิวัสสุกิจ. (2558). หัวหน้างานและเพื่อนร่วมงาน สภาพแวดล้อมในการทางาน และแรงจูงใจในงานที่มีความสัมพันธ์กับความคาดหวังในการธำรงรักษาคนเก่งของพนักงานระดับปฏิบัติการในองค์กร. (วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต): มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.

พสุธิดา ตันตราจิณ และธีระวัฒน์ จันทึก. (2559). การพัฒนา และการธำรงรักษาคนเก่ง กลไกสำคัญในการขับเคลื่อนองค์การสู่ความสำเร็จ. Veridian E-Journal. ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ. 9(1), 922.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2500). พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์รุ่งเรืองธรรม.

_________. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มาริสสา อินทรเกิด. (2560). การบริหารจัดการคนเก่ง ความท้าทายขององค์กร. วารสารธุรกิจปริทัศน์. 9(1), 282.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.

วิชัย วงษ์ใหญ่. (มปป.). การบริหารคนเก่ง (Talent Management), ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตร และการเรียนรู้. สืบค้นข้อมูลเมื่อ 2 สิงหาคม 2566 จากhttp://www.curriculumandlearning.com › uploadPDF.

สำนักงานองค์การกรมป่าไม้. (2559). กิจกรรมการรักษาบุคลากร. กรุงเทพฯ: สำนักงานองค์การกรมป่าไม้.

สุกัญญา รัศมีธรรมโชติ. (2554). พัฒนาดาวเด่นเพื่อองค์กรที่เป็นเลิศด้วย Talent Management by Competency-Based Career Development and Succession Planning. กรุงเทพฯ: บริษัทพริ้นท์ซิตี้ จำกัด.

สุภาภรณ์ ประสงค์ทัน. (2558). การบริหารจัดการคนเก่ง: เครื่องมือในการเพิ่มขีดความสามารถขององค์การ์. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

_________. (2558). การบริหารจัดการคนเก่ง: เครื่องมือในการเพิ่มขีดความสามารถขององค์การ”. วารสารบริหารธุรกิจศรีนครินทรวิโรฒ. 6(2): 146.

อรุณรุ่ง เอื้ออารีสุขสกุล และ ธีระวัฒน์ จันทึก. (2558). การบริหารจัดการคนเก่งเชิงกลยุทธ์: ปัจจัยสำคัญสู่ความได้เปรียบทางการแข่งขันอย่างยั่งยืน. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

_______. (2558). การบริหารจัดการคนเก่งเชิงกลยุทธ์ : ปัจจัยสำคัญสู่ความได้เปรียบทางการแข่งขันอย่างยั่งยืน. Veridian E-Journal ฉบับมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ. 8(3), 1099-1100.

อรุณวดี นันทวัฒนานุกูล, พรรัตน์ แสดงหาญ และ อภิญญา อิงอาจ. (2556). โมเดลการบริหารจัดการคนเก่ง คนดี ของสถานประกอบการอุตสาหกรรมไฟฟ้าและอิเล็คทรอนิคส์. (วิทยานิพนธ์การจัดการมหาบัณฑิต), คณะการจัดการและการท่องเที่ยว: มหาวิทยาลัยบูรพา.

อัครกิตติ์ พัฒนสัมพันธ์. (2563). การบริหารจัดการคนเก่งของพนักงานคนไทยในบริษัทญี่ปุ่นแห่งหนึ่ง ในเขตนิคมอุตสาหกรรมอมตะนคร ชลบุรี. วารสารรังสิตบัณฑิตศึกษาในกลุ่มธุรกิจและสังคมศาสตร์. 6(1), 81.

อัญญาณี อดทน, เบญจวุฒิ บุญสนอง และคณะ. (มปป.). การธำรงรักษาคนเก่งในองค์กร. สืบค้นข้อมูลเมื่อ 2 สิงหาคม 2566 จากhttp://www.bba.ubru.ac.th › files › researchfilesPDF.

อัญรินทร์ ฉัตร์เบญจนันท์ และ วลัยพร ศิริภิรมย์. (2558). สภาพการบริหารจัดการคนเก่งของโรงเรียนเอกชนในสมาคมโรงเรียนเอกชนจังหวัดสระบุรี. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). คณะครุศาสตร์: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Boston Consulting Group & World Federation of People Management Association. (2012). Creating people advantages 2012. Retrieved August 2nd, 2023 from http://www.shrm.org/Research/SurveyFindings/Articles/Documents/BCG_Creating_People_Advantage_Oct_2012.pdf.

Robertson, Alan and Graham Abby. (2003). Managing Talented People: Getting on with–and Getting the Best from-Your High Performers. Harlow: Pearson Education.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-30

รูปแบบการอ้างอิง

ธีรวํโส พ., วิสุทฺโธ พ., พระครูเกษมอาจารสุนทร, & สุขตาม ว. (2025). พระพุทธเจ้ากับการบริหารจัดการคนเก่ง. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 12(2), 387–402. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/Vanam_434/article/view/269371

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ