การพัฒนารูปแบบและกระบวนการการแก้ไขปัญหาอธิกรณ์แบบบูรณาการของคณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์
คำสำคัญ:
การแก้ไขปัญหาอธิกรณ์, แบบบูรณาการ, การพัฒนารูปแบบและกระบวนการ, คณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง “การพัฒนารูปแบบและกระบวนการการแก้ไขปัญหาอธิกรณ์แบบบูรณาการของคณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์” มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาสภาพอธิกรณ์ของคณะสงฆ์ในจังหวัดสุรินทร์ 2) เพื่อพัฒนารูปแบบและกระบวนการแก้ไขปัญหาอธิกรณ์แบบบูรณาการของคณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์ และ 3) เพื่อประเมินรูปแบบและกระบวนการดังกล่าว ใช้การวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพจากการศึกษาเอกสารวิชาการที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม ร่วมกับการวิจัยและพัฒนา (R&D) เพื่อออกแบบและพัฒนารูปแบบที่เหมาะสม
ผลการวิจัยพบว่า
1) สภาพอธิกรณ์ของคณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์เกิดขึ้นในระดับไม่มาก สาเหตุหลักมาจากการประพฤติย่อหย่อนต่อพระธรรมวินัยของพระสงฆ์ มีทั้งกรณีที่สามารถแก้ไขได้โดยกระบวนการทางคณะสงฆ์ และกรณีที่มีความซับซ้อนจนต้องอาศัยความร่วมมือจากหน่วยงานฝ่ายอาณาจักรในการดำเนินการร่วมกัน
2) ด้านการพัฒนารูปแบบและกระบวนการแก้ไขปัญหาอธิกรณ์แบบบูรณาการของคณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์พบว่า รูปแบบการแก้ไขปัญหาอธิกรณ์แบบบูรณาการประกอบด้วย การใช้หลักพระวินัยและหลักธรรม การปรับปรุงโครงสร้างการบริหารงานคณะสงฆ์ การไกล่เกลี่ยและสมานฉันท์ การดำเนินการตามกฎหมาย การบูรณาการความร่วมมือระหว่างวัด ชุมชน และหน่วยงานภาครัฐ การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเพื่อเผยแพร่ความรู้ และการพัฒนาเชิงนโยบาย ส่วนกระบวนการดำเนินงานประกอบด้วยการวิเคราะห์ปัญหาเบื้องต้น การแต่งตั้งคณะกรรมการ การไต่สวนและไกล่เกลี่ย การพิจารณาตัดสินตามหลักพระธรรมวินัยและกฎหมาย การบังคับใช้มติ การติดตามผล และการพัฒนาแนวทางแก้ไขเชิงระบบอย่างต่อเนื่อง
3) ผลการประเมินรูปแบบและกระบวนการการแก้ไขปัญหาอธิกรณ์แบบบูรณาการที่พัฒนาขึ้น พบว่า ด้านรูปแบบการแก้ไขปัญหาอธิกรณ์แบบบูรณาการพบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( 𝑥̄ = 4.17, S.D. = 0.56) ด้านการถ่ายทอดกระบวนการการแก้ไขปัญหาอธิกรณ์แบบบูรณาการพบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (𝑥̄ = 4.41, S.D. = 0.49) สะท้อนว่าการบูรณาการการทำงานของพระวินยาธิการทั้งมหานิกายและธรรมยุตในจังหวัดสุรินทร์และบุรีรัมย์ ร่วมกับความร่วมมือของหน่วยงานภาครัฐและภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง สามารถเสริมสร้างประสิทธิภาพในการระงับอธิกรณ์ของคณะสงฆ์ได้อย่างเป็นระบบ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กนกกร จีนา และคณะ. (2561). กระบวนการถ่ายทอดความรู้จากมหาวิทยาลัยสู่ชุมชน กรณีศึกษาโครงการอนุรักษ์วิหารพระเจ้าพันองค์ วัดปงสนุก จังหวัดลำปาง. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 9(1), 59-80.
เกียรติศักดิ์ พันธวงศ์. (2557). ศึกษาเปรียบเทียบหลักการลงโทษผูกระทำผิดในพุทธศาสนาเถรวาทกับประมวลกฎหมายอาญาและประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา. (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา), บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
คชาภรณ์ คำสอนทา. (2557). การศึกษากระบวนการและขั้นตอนการระงับอธิกรณ์ในพระพุทธศาสนาเถรวาท. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสันติศึกษา), บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ปรีชา ช้างขวัญยืน. (2538). ความคิดทางการเมืองในพระไตรปิฎก. พิมพ์ครั้งที่ 2, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2543). รู้จักพระไตรปิฎกเพื่อเป็นชาวพุทธที่แท้. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์เอดิสัน เพรส โพรดักส์.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
สุรพงษ์ สิทธิกรณ์ และคณะ (2564). กระบวนการที่พึ่งประสงค์ในการดำเนินคดีกับพระสงฆ์ในสังคมไทย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 9(3), 1052-1064.
อัณศยา ปานสมุทร. (2568). กลยุทธ์การจัดการความขัดแย้งในองค์การ. วารสารธรรมเพื่อชีวิต, 31(2), 695-707.
Keeves, J. P. (1988). Educational Research, Methodology, and Measurement: An International Handbook. Oxford: Pergamon Press.
Klein, J. T. (1990). Interdisciplinarity: History, Theory, and Practice. Detroit: Wayne State University Press.
Thomas, K.W. (2006). Making Conflict Management a Strategic Advantage. Semantic Scholar.
Thomas, K.W., & Schmidt, W.H. (1976). A Survey of Managerial Interest with Respect to Conflict, Academy of Management Journal, 19, 315-318.
