บทบาทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับนวัตกรรมธนาคารขยะ
คำสำคัญ:
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น, ธนาคารขยะ, นวัตกรรมดิจิทัล, เศรษฐกิจหมุนเวียน, การจัดการขยะยั่งยืนบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ในการขับเคลื่อนนวัตกรรมธนาคารขยะท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและนโยบายเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้เปลี่ยนผ่านจากผู้สนับสนุนเชิงนโยบายไปสู่การเป็นตัวกลางนวัตกรรม(Innovation Broker) ที่สำคัญใน 3 มิติหลัก ได้แก่ 1) มิติด้านดิจิทัลแพลตฟอร์ม โดยการนำระบบฐานข้อมูลขยะอัจฉริยะ (Smart Waste Tracking) และแอปพลิเคชันจัดการขยะแบบเรียลไทม์มาใช้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บและสร้างความโปร่งใสในการซื้อขาย 2) มิติด้านเศรษฐศาสตร์และสวัสดิการ การเปลี่ยนขยะรีไซเคิลให้เป็นแต้มสะสมดิจิทัลหรือสกุลเงินท้องถิ่นเพื่อเชื่อมโยงกับสวัสดิการชุมชนและกองทุนฌาปนกิจยุคใหม่ และ 3) มิติด้านเครือข่ายความร่วมมือ การบูรณาการร่วมกับภาคเอกชนภายใต้หลักการความรับผิดชอบที่เพิ่มขึ้นของผู้ผลิต (EPR) เพื่อสร้างวงจรการจัดการขยะที่ยั่งยืนผ่านการปรับปรุงข้อบัญญัติท้องถิ่นให้รองรับธุรกรรมดิจิทัล และการพัฒนาทักษะทางเทคโนโลยีของบุคลากรในท้องถิ่น เพื่อให้สามารถบริหารจัดการระบบนิเวศการจัดการขยะสมัยใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2568). รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทยและทิศทางการจัดการขยะตามเป้าหมาย Carbon Neutrality. กรุงเทพฯ: กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2569). คู่มือการจัดตั้งและบริหารจัดการธนาคารขยะดิจิทัลเพื่อสวัสดิการชุมชน ประจำปีงบประมาณ 2569. กรุงเทพฯ: กระทรวงมหาดไทย.
มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2565). คู่มือการจัดการขยะชุมชนตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.).
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น. (2568). รายงานการพัฒนานวัตกรรมดิจิทัลเพื่อการจัดการเมืองอัจฉริยะ 2025-2027. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยไคร้. (2568). แผนปฏิบัติการจัดการขยะมูลฝอยชุมชน “จังหวัดสะอาด”. เชียงราย: องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยไคร้. เอกสารแผนปฏิบัติการ (PDF)
Batty, M., Axhausen, K. W., Giannotti, F., Pozdnoukhov, A., Bazzani, A., Wachowicz, M., Ouzounis, G., & Portugali, Y. (2012). Smart Cities of the Future. European Physical Journal Special Topics, 214(1), 481-518. https://doi.org/10.1140/epjst/e2012-01703-3
Alavi, A. H., Jiao, P., Buttlar, W. G., & Lajnef, N. (2018). Internet of Things-enabled Smart Cties: State-of-the-art and Future Trends. Measurement, 129, 589-606. https://doi.org/10.1016/j.measurement.2018.07.067
Esmaeilian, B., Wang, B., Lewis, K., Duarte, F., Ratti, C., & Behdad, S. (2018). The Future of Waste Management in Smart and Sustainable Cities: A Review and Concept Paper. Waste Management, 81, 177–195. https://doi.org/10.1016/j.wasman. 2018.09.047
Zanella, A., Bui, N., Castellani, A., Vangelista, L., & Zorzi, M. (2014). Internet of Things for Smart Cities. IEEE Internet of Things Journal, 1(1), 22-32. https://doi.org/10. 1109/JIOT.2014.2306328
OECD. (2021). Smart City Data Governance. Retrieved from https://www.oecd.org/en/
publications/smart-city-data-governance_e57ce301-en.html
Pollitt, C., & Bouckaert, G. (2024). Public Management Reform: A Comparative Analysis-Into the Era of Digital Governance (5th ed.). Oxford: Oxford University Press.
Ghisellini, P., Cialani, C., & Ulgiati, S. (2016). A Review on Circular Economy: The Expected Transition to a Balanced Interplay of Environmental and Economic Systems. Journal of Cleaner Production, 114, 11-32. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2015.09.007
