การพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ตามหลักสังคหวัตถุ 4

พระปลัดฮอนด้า  วาทสทฺโท; สริญญา  มารศรี; พระมหาอำพล  ธนปญฺโญ; ประจิตร  มหาหิง

ผู้แต่ง

พระปลัดฮอนด้า วาทสทฺโท มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น ขอนแก่น ประเทศไทย
สริญญา มารศรี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น ขอนแก่น ประเทศไทย
พระมหาอำพล ธนปญฺโญ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น ขอนแก่น ประเทศไทย
ประจิตร มหาหิง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น ขอนแก่น ประเทศไทย

คำสำคัญ:

ชุมชนแห่งการเรียนรู้, สังคหวัตถุ 4, ทาน, ปิยวาจา, อัตถจริยา, สมานัตตตา, การบริหารการศึกษา

บทคัดย่อ

บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอกรอบแนวคิดการพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ตามหลักสังคหวัตถุ 4 อันเป็นหลักธรรมว่าด้วยธรรมเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจคนและเป็นเครื่องสงเคราะห์กัน โดยบูรณาการหลักสังคหวัตถุ 4 ได้แก่ ทาน (การให้) ปิยวาจา (วาจาอันเป็นที่รัก) อัตถจริยา (การทำประโยชน์) และสมานัตตตา (ความเสมอต้นเสมอปลาย) เข้ากับแนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (Professional Learning Community: PLC) ผลการศึกษาพบว่า สังคหวัตถุ 4 สามารถเป็นกลไกขับเคลื่อนชุมชนแห่งการเรียนรู้ได้อย่างทรงพลัง โดยทาน เป็นพลังแห่งการแบ่งปันทรัพยากรและองค์ความรู้ ปิยวาจา เป็นพลังแห่งการสื่อสารที่สร้างสรรค์ อัตถจริยา เป็นพลังแห่งการลงมือทำเพื่อประโยชน์ร่วม และสมานัตตตา เป็นพลังแห่งความสม่ำเสมอที่สร้างความไว้วางใจ อันนำไปสู่ชุมชนแห่งการเรียนรู้ที่มีความผูกพัน เอื้ออาทร และยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2553). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). แนวทางการขับเคลื่อนชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC). กระทรวงศึกษาธิการ.

Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. Wiley.

Bohm, D. (1996). On dialogue. Routledge.

Bryk, A. S., & Schneider, B. (2002). Trust in schools: A core resource for improvement. Russell Sage Foundation.

Cooperrider, D. L., & Srivastva, S. (1987). Appreciative inquiry in organizational life. Research in Organizational Change and Development, 1, 129–169.

Covey, S. M. R. (2006). The speed of trust: The one thing that changes everything. Free Press.

DuFour, R., & Eaker, R. (1998). Professional learning communities at work: Best practices for enhancing student achievement. Solution Tree.

DuFour, R., DuFour, R., & Eaker, R. (2008). Revisiting professional learning communities at work: New insights for improving schools. Solution Tree.

Grant, A. (2013). Give and take: A revolutionary approach to success. Viking.

Hord, S. M. (1997). Professional learning communities: Communities of continuous inquiry and improvement. Southwest Educational Development Laboratory.

Lewicki, R. J., & Bunker, B. B. (1996). Developing and maintaining trust in work relationships. In R. M. Kramer & T. R. Tyler (Eds.), Trust in organizations: Frontiers of theory and research (pp. 114–139). Sage.

Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.

Scott, K. (2017). Radical candor: Be a kick-ass boss without losing your humanity. St. Martin's Press.

Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday.

Tschannen-Moran, M. (2014). Trust matters: Leadership for successful schools (2nd ed.). Jossey-Bass.

Wenger, E. (1998). Communities of practice: Learning, meaning, and identity. Cambridge University Press.