การพัฒนาความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวรรณคดีเรื่องขุนช้างขุนแผน ด้วยการจัดการเรียนรู้ตามหลักอริยสัจ 4 ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

พระมหาไพฑูรย์ วิสุทฺธสาโร (อยู่คง); แสงอาทิตย์  ไทยมิตร; คชา  ปราณีตพลกัง

ผู้แต่ง

พระมหาไพฑูรย์ วิสุทฺธสาโร (อยู่คง) มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
แสงอาทิตย์ ไทยมิตร มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
คชา ปราณีตพลกัง มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน

คำสำคัญ:

การคิดอย่างมีวิจารณญาณ, ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน, อริยสัจ 4

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และ 2) พัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวรรณคดีเรื่องขุนช้างขุนแผน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้การจัดการเรียนรู้ตามหลักอริยสัจ 4 ให้มีคะแนนเฉลี่ยและจำนวนนักเรียนผ่านเกณฑ์ร้อยละ 75 ขึ้นไป รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยแบบกลุ่มเดียวหรือรายกรณี (One-shot Case Study) กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/5 จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้ตามหลักอริยสัจ 4 จำนวน 6 แผน รวมเวลา 12 ชั่วโมง แบบทดสอบวัดความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวรรณคดีเรื่องขุนช้างขุนแผน ตอนขุนช้างถวายฎีกา สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าร้อยละ ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนมีความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณเฉลี่ย 23.60 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 78.67 ของคะแนนเต็ม และมีนักเรียนผ่านเกณฑ์จำนวน 23 คน คิดเป็นร้อยละ 76.67 ของจำนวนนักเรียนทั้งหมด และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวรรณคดีเรื่องขุนช้างขุนแผน มีคะแนนเฉลี่ย 24.10 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 80.33 ของคะแนนเต็ม และมีนักเรียนผ่านเกณฑ์จำนวน 26 คน คิดเป็นร้อยละ 86.67 ของจำนวนนักเรียนทั้งหมด สรุปได้ว่า การจัดการเรียนรู้ตามหลักอริยสัจ 4 สามารถพัฒนาความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนได้ตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ทั้งสองด้าน

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

จําเนียร กิ่งแก้ว, สิริวรรณ ศรีพหล, และ อมรา รอดดารา. (2555). ผลของการสอนแบบอริยสัจสี่ที่มีต่อความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่องหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้านป่าข่า จังหวัดอุบลราชธานี (เอกสารการประชุมวิชาการ). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ประพันธ์ศิริ สุเสารัจ. (2551). การพัฒนาการคิด (พิมพ์ครั้งที่ 1) 9119. กรุงเทพฯ: เทคนิคพริ้นติ้ง.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2549). อริยสัจ 4: ความจริงอันประเสริฐ. นนทบุรี: สำนักพิมพ์สุโขทัยธรรมาธิราช.

พระพุธศักดิ์ แวงสูงเนิน. (2563). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการคิดแก้ปัญหา เรื่อง หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนวาปีปทุม โดยการจัดการเรียนรู้แบบอริยสัจ 4 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

พระมหากิตติพงษ์ ภูมิรา. (2554). การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสังคมศึกษาและความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณของสามเณรในโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา ที่เรียนโดยการจัดการเรียนรู้แบบอริยสัจกับการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการ (ปริญญานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

พระมหาศรสมเด็จ สจฺจฏฺฐายี (อยู่เย็น). (2564). การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา และความสามารถในการคิดแก้ปัญหา ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โดยใช้การจัดการเรียนรู้ตามหลักอริยสัจ 4. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต).มหาวิทยาลัยมหาจุฬา-ลงกรณราชวิทยาลัย

พระรุ่งโรจน์ ถิรปุญฺโญ (รักราษฎร์), สมชัย ศรีนอก, นิเวศน์ วงศ์สุวรรณ, และ อภิวัฒน์ พิมพวง. (2565). ผลของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบอริยสัจ 4 ที่มีต่อความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 3. วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์, 8(1), 123-140.

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา (2553).แนวทางการจัดการเรียนรู้ ตามหลักสูตรแกนกลาง. การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: พิมพ์ครั้งที่ 2, โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์.

อารียา หุตินทะ. (2556). เบิกทางวรรณคดีศึกษาไทย. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

อัครเดช นีละโยธิน. (2568). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวรรณคดีด้วยกระบวนการเรียนรู้ตามแนวอริยสัจ 4 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนวัดศรีจันทร์ จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการแสงอีสาน, 22(1), 82-92.

Ebel, R. L., & Frisbie, D. A. (1991). Essentials of educational measurement (5th ed.). Prentice-Hall.