การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาในศตวรรษที่ 21 โดยใช้หลักไตรสิกขา เพื่อเสริมสร้างทักษะทางสังคม สำหรับนักศึกษาสาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน

พระครูวุฒิธรรมสาร; อานันท์  กรมน้อย; แสงอาทิตย์  ไทยมิตร; พระณัฐวุฒิ  พันทะลี; ธนกร  ชูสุขเสริม

ผู้แต่ง

พระครูวุฒิธรรมสาร มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน, ขอนแก่น, ประเทศไทย
อานันท์ กรมน้อย มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน, ขอนแก่น, ประเทศไทย
แสงอาทิตย์ ไทยมิตร มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน, ขอนแก่น, ประเทศไทย
พระณัฐวุฒิ พันทะลี มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน, ขอนแก่น, ประเทศไทย
ธนกร ชูสุขเสริม มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน, ขอนแก่น, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา; หลักไตรสิกขา; ทักษะทางสังคม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการด้านการจัดการเรียนรู้ 2) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ 3) ทดลองใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ และ 4) ประเมินรูปแบบการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาในศตวรรษที่ 21 โดยใช้หลักไตรสิกขา เพื่อเสริมสร้างทักษะทางสังคม สำหรับนักศึกษาสาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน ประชากรที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ 1. นักศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน จำนวน 132 รูป/คน และ 2.นักศึกษาระดับปริญญาตรีที่ลงทะเบียนเรียนรายวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาเบื้องต้น จำนวน 39 รูป/คน ผู้วิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) และใช้การวิจัยเชิงทดลอง (one group pretest-posttest design) โดยมีเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ รูปแบบการจัดการเรียนรู้ คู่มือการใช้รูปแบบ แบบทดสอบวัดทักษะทางสังคม และแบบสอบถามความพึงพอใจ เครื่องมือวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบันและความต้องการด้านการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างทักษะทางสังคม ของนักศึกษาสาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน โดยมีค่าเฉลี่ย (x̄) = 4.46, (S.D.) = 0.58 มีระดับของสภาพปัจจุบันและความต้องการที่ระดับมาก 2. การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาในศตวรรษที่ 21 โดยใช้หลักไตรสิกขา เพื่อเสริมสร้างทักษะทางสังคม สำหรับนักศึกษาสาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน ประกอบด้วย 1) หลักการของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ 2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ 3)เนื้อหาที่ใช้ในการจัดการเรียนรู้ 4) กระบวนการจัดการเรียนรู้ 5) การวัดและประเมินผล ผลการตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยภาพรวมมีระดับความสอดคล้องอยู่ในระดับมาก (x̄) = 4.30, (S.D.) = 0.60 3. การทดลองใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้พบว่าค่าเฉลี่ยของคะแนนการทดสอบวัดทักษะทางสังคมของนักศึกษาหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และนักศึกษามีความพึงพอใจต่อรูปแบบการจัดการเรียนรู้ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄) = 4.63, (S.D.) = 0.57 4. ประเมินผลเพื่อปรับปรุงรูปแบบการจัดการเรียนรู้พบว่าผู้เชี่ยวชาญมีความคิดเห็นต่อประเมินรูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยภาพรวมผลการประเมินอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄) = 4.60, (S.D.) = 0.33

เอกสารอ้างอิง

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2548). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 10). เอส.อาร์.พริ้นติ้งแมสโปรดักส์.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). ทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21. กระทรวงศึกษาธิการ.

สุวิทย์ มูลคำ. (2557). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิจารณ์ พานิช. (2561). การเรียนรู้เชิงรุกในศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.

Argyle, M. (1967). The psychology of interpersonal behavior. Penguin Books.

Argyle, M. (1994). The psychology of interpersonal behavior (5th ed.). Penguin Books.

Riggio, R. E. (1986). Assessment of basic social skills. Journal of Personality and Social Psychology, 51(3), 649–660. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.3.649

Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.

Joyce, B., Weil, M., & Calhoun, E. (2015). Models of teaching (9th ed.). Pearson.

Wulandari, R. (2021). Characteristics and learning models of the 21st century. SHEs: Conference Series, 4(3), 8–16.