แนวทางการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารแผนปฏิบัติการประจำปีตามหลักอิทธิบาท 4 ของโรงเรียนในสหวิทยาเขตสุราษฎร์ธานี ๓ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุราษฎร์ธานี ชุมพร
คำสำคัญ:
การบริหารแผนปฏิบัติการประจำปี, การพัฒนาประสิทธิภาพ, หลักอิทธิบาท 4บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารแผนปฏิบัติการประจำปีของโรงเรียนในสหวิทยาเขตสุราษฎร์ธานี 3 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารแผนปฏิบัติการประจำปีตามหลักอิทธิบาท 4 และ 3) นำเสนอและประเมินแนวทางดังกล่าว โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ แบ่งเป็น 3 ระยะคือ ระยะที่ 1 สัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 15 คน ระยะที่ 2 สัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญ 5 รูป/คน และระยะที่ 3 สนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ 7 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงอุปนัย ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการบริหารแผนปฏิบัติการประจำปีขาดความชัดเจนในการวิเคราะห์ข้อมูลและการกำหนดเป้าหมายเนื่องจากมีโครงการจำนวนมากเกินไป บุคลากรและทรัพยากรมีจำกัดส่งผลให้บางโครงการขาดประสิทธิภาพ ระบบการติดตามและประเมินผลขาดเครื่องมือและเกณฑ์ที่ชัดเจน โดยมักประเมินเมื่อสิ้นสุดโครงการทำให้ไม่ได้นำผลไปปรับปรุงแผนงาน 2) แนวทางการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารแผนปฏิบัติการประจำปีตามหลักอิทธิบาท 4 ประกอบด้วยกระบวนการดำเนินงาน 4 ขั้นตอน ที่บูรณาการการพัฒนา 4 ด้าน ได้แก่ ด้านทักษะและความรู้ ด้านกระบวนการทำงาน ด้านการมีส่วนร่วม และด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ควบคู่กับหลักฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสาในทุกขั้นตอน 3) ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินว่าแนวทางมีความเหมาะสม มีความเป็นไปได้ และเป็นประโยชน์ เนื่องจากการนำหลักอิทธิบาท 4 มาใช้ช่วยเพิ่มความชัดเจนในการกำหนดเป้าหมาย ส่งเสริมการมีส่วนร่วมและความรับผิดชอบ รวมถึงทำให้ระบบการติดตามและประเมินผลสามารถนำผลไปปรับปรุงแผนงานได้จริง
เอกสารอ้างอิง
กฤษณะ ทัพบำรุง. (2558). การศึกษาการจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอ่างทอง. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 10(3), 376–389.
จีรนุช ตันติ, สุนทร สายคำ, & ทวี สระน้ำคำ. (2566). การบริหารงานวิชาการตามหลักอิทธิบาท 4 ในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 2(3), 25–35.
ชอบ อมตะธงไชย. (2568). การบริหารงานวิชาการตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู เขต 1 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย].
ณัฐฏริญา ภัทร์วรชิราภรณ์. (2564). องค์ประกอบการกำกับติดตามการดำเนินงานตามแผนของสถานศึกษาโดยคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน โรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].
ธนภรณ์ พรรณราย. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของบุคลากร องค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์].
นฤดล มะโนศรี. (2566). การบริหารงานวิชาการตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารกลุ่มโรงเรียนมัธยมศึกษาสหวิทยาเขตหลักเมืองเลย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเลย หนองบัวลำภู. วารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์, 8(2), 36–49.
บุญศรี กุลดำรงวิวัฒน์. (2567). คู่มือการจัดทำแผนปฏิบัติการประจำปี. https://phuketarea.go.th
พระมหาบรรจง ติสรโณ (ศรีสุข). (2560). ศึกษาการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาทธรรม 4 ในการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียนปริยัติคุณรสวิทยา อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย].
พัฒน์พรชัย เมฆวิลัย. (2565). การบริหารงานวิชาการตามหลักอิทธิบาท 4 ในวิกฤติการณ์โควิด 19. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 3(1), 41–55.
ไพผกา ผิวดำ. (2564). ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพสู่ความสำเร็จของสถานศึกษา. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 3(1), 1–12.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (2542). ราชกิจจานุเบกษา, 116(74 ก), 1–23.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560). ราชกิจจานุเบกษา, 134(40 ก), 1–90.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุราษฎร์ธานี ชุมพร. (2568). เครือข่ายสถานศึกษา. https://www.spmsnicpn.go.th/th/main.php?page=home
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุราษฎร์ธานี ชุมพร. (2568). แผนบริหารการศึกษาขั้นพื้นฐาน. https://www.spmsnicpn.go.th/th/download/plan/plan_2568.pdf
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
Bertalanffy, L. von. (2015). General system theory: Foundations, development, applications. George Braziller.
KSP AsiaFIN. (2568). การเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน. https://www.kspasiafin.com
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Journal of Buddhist Education and Research (JBER)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
