แนวทางในการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญในยุคดิจิทัลของกลุ่มโรงเรียนพบพระ–วาเล่ย์-รวมไทย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 2

นรีรัตน์ ยาเถิน; สุเนตร   ทองคำพงษ์; อรุณศรี  เงินเสือ

ผู้แต่ง

นรีรัตน์ ยาเถิน วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น, ตาก, ประเทศไทย
สุเนตร ทองคำพงษ์ วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น, ตาก, ประเทศไทย
อรุณศรี เงินเสือ วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น, ตาก, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ, การส่งเสริมการจัดการเรียนรู้, ยุคดิจิทัล

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพ ปัญหาและหาแนวทางในการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญในยุคดิจิทัลของกลุ่ม โรงเรียนพบพระ–วาเล่ย์-รวมไทย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 2 โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสม (Mixed Methods Research) ดำเนินการวิจัย 2 ขั้นตอน ผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้สอนในสถานศึกษาในโรงเรียนของกลุ่มพบพระ-รวมไทย-วาเล่ย์ จำนวน 347 คน และผู้ทรงคุณวุฒิ 9 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า สภาพการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญในยุคดิจิทัล โดยรวมอยู่ในระดับมาก (=4.43, = 0.52) ด้านการส่งเสริมการออกแบบกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุดและด้านการพัฒนาทักษะของครูในด้านการใช้เทคโนโลยีและการออกแบบการเรียนรู้ตามแนวคิด TPACK และ Constructivism มีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด ปัญหาการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญในยุคดิจิทัลคือ สัญญาณอินเทอร์เน็ตไม่เสถียร จำนวนผู้เรียนมาก ทำให้จัดกิจกรรมได้ไม่ทั่วถึง ภาระงานธุรการส่งผลให้เวลาพัฒนาตนเองมีจำกัด สำหรับแนวทางการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ พบว่าครูควรใช้ AI เป็นผู้ช่วยครูในการจัดการเรียนรู้ วิเคราะห์จุดแข็งจุดอ่อนนักเรียนรายบุคคล ผู้บริหารควรสร้างระบบพี่เลี้ยงและกระบวนการ PLC ให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อแบ่งปันเทคนิคการสอนเชิงรุกที่ประสบความสำเร็จ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2553). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. คุรุสภาลาดพร้าว.

จุฑามาศ กลิ่นขจร. (2564). การพัฒนาทักษะการคิดของผู้เรียนโดยใช้การเรียนรู้แบบโครงงาน โรงเรียนบ้านแม่ตะละ อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก. โรงเรียนบ้านแม่ตะละ.

ธัชพนธ์ สรภูมิ. (2568). TPACK: กรอบแนวคิดสำหรับครูยุคใหม่. วารสารเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 8(27), 7–18.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

ผุดผาด หงส์ชุมแพ. (2568). บทบาทของเทคโนโลยีดิจิทัลในระบบการศึกษาไทย: ความท้าทายและโอกาสของการนำเทคโนโลยีมาใช้ในโรงเรียน มหาวิทยาลัย และการเรียนรู้ตลอดชีวิต. วารสารสังคมศาสตร์ไทย, 2(1), 27–37. https://www.tci-thaijo.org/articles/social18-1089

พวงทอง ศรีวิลัย. (2568). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ของครูโดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเป็นฐานรองรับการเรียนรู้ทุกที่ทุกเวลา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 15(3–4), 4507–4521.

วิมลรัตน์ สุนทรโรจน์. (2563). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

วัชรินทร์ กองสุข. (2569). กรอบแนวคิด TPACK-AI: แนวทางการพัฒนาทักษะครูไทยในยุคปัญญาประดิษฐ์. วารสารการบริหารและความเป็นผู้นำทางการศึกษา มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 3(1), 1–28.

วัฒนาพร ระงับทุกข์. (2542). การจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง. เลิฟแอนด์เลิฟเพรส.

สถาบันคุรุพัฒนา. (2565). แนวทางการพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาตามระบบการพัฒนาวิชาชีพอย่างต่อเนื่อง. สถาบันคุรุพัฒนา.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 2. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ 2568. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 2.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 2. (2568). แผนพัฒนาการศึกษา พ.ศ. 2566–2570. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 2.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). รายงานแนวทางการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. บริษัท 21 เซ็นจูรี่ จำกัด.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). รายงานการศึกษา: รูปแบบการจัดการเรียนรู้สำหรับนักเรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์โควิด–19. กระทรวงศึกษาธิการ.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2562). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อาภรณ์ ใจเที่ยง. (2553). หลักการสอน (พิมพ์ครั้งที่ 5). โอเดียนสโตร์.

เอกพงษ์ พิเศษจาตุรงศ์. (2569). การพัฒนารูปแบบการบริหารสมรรถนะของครูโดยใช้หลักชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) โรงเรียนวัดท่าข้าม จังหวัดเชียงใหม่. วารสาร มจร หริภุญชัยปริทรรศน์, 10(2), 234–243. https://www.tci-thaijo.org/articles/social04-282662

Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.