ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5

ธีรพงศ์ ศุภชารี

ผู้แต่ง

ธีรพงศ์ ศุภชารี วิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำ, ผู้บริหารสถานศึกษา, การเปลี่ยนแปลง, ประสิทธิผล

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ศึกษาระดับประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษา 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา กับประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษา และ4) ศึกษาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูทั้งหมด 341 คน ซึ่งกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างจากตารางเครซี่และมอร์แกน และการสุ่มแบบแบ่งชั้น ตามขนาดโรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ คุณภาพของแบบสอบถามทั้งฉบับมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.975 และมีค่าอำนาจจำแนกเท่ากับ 0.712 - 0.919 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ความถี่ ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหาร โดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านการกระตุ้นทางปัญญา มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือ ด้านการสร้างแรงบันดาลใจ และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุดคือ ด้านการมีอิทธิพลอย่างมีอุดมการณ์ 2. ระดับประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษา โดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่าด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านการบริหารงานงบประมาณ รองลงมาคือ ด้านการบริหารงานบุคคล และด้านการบริหารงานทั่วไป ตามลำดับ ส่วนด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด คือด้านการบริหารงานวิชาการ 3. ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา กับประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษา โดยรวมมีความสัมพันธ์กันทางบวกอยู่ในระดับปานกลาง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 เมื่อพิจารณาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ในแต่ละองค์ประกอบ พบว่าองค์ประกอบด้านการมีวิสัยทัศน์กว้างไกล มีความสัมพันธ์กับประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษา สูงที่สุด รองลงมาคือ ด้านการคำนึงถึงความเป็นปัจเจกบุบุคคล และด้านการมีอิทธิพลอย่างมีอุดมการณ์ 4. ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษา ได้แก่ องค์ประกอบด้านการมีวิสัยทัศน์กว้างไกล ด้านการคำนึงถึงความเป็นปัจเจกบุบุคคล และด้านการมีอิทธิพลอย่างมีอุดมการณ์ สามารถร่วมกันทำนายประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5 ได้ร้อยละ 55.50 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.1

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่2). https://shorturl.at/3o5Gl.

กนกอร สมปราชญ์. (2560). ภาวะผู้นำการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน: การศึกษาทฤษฎีฐาน

จตุภูมิ เขตจัตุรัส. (2555). การวิจัยทางการศึกษา: ทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ชูศรี วงศ์รัตนะ. (2553). เทคนิคการใช้สถิติเพื่อการวิจัย. (พิมพ์ครั้งที่12). กรุงเทพฯ: ไทเนรมิตกิจ อินเตอร์ โปรเกรสซิฟ

ณฐภัทร อินทรปรีดา. (2565) ภาวะผู้นำการปรับเปลี่ยนเพื่อเสริมสร้างการบริหารจัดการงานในโลกแห่งความผันผวน. มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต.

พิมพ์พร วงศ์อนุสิทธิ์. (2564). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสตรีที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดนครพนม [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ราก. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 12(34)หน้า, 51-65.

วีระศักดิ์ มุ่งมั่น. (2567). องค์ประกอบภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ. [ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สุรีรัตน์ ใจดี. (2565). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาและวัฒนธรรมองค์การที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนมาตรฐานสากล [ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

สุวัฒน์ จุลสุวรรณ. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการปรับเปลี่ยนกับประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. (2567). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. https://shorturl.at/EqR71.

อานนท์ แสนภูวา. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นําการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารโรงเรียนกับประสิทธิผลการปฏิบัติงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3 [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

อรทัย แสงสว่าง. (2565). อิทธิพลของภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารและความฉลาดทางอารมณ์ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

Bass, Bernard M. (1997). The Academy of Management Review. Leadership and Performance Beyond Expectations, 12(4), pp. 756-757.

Khan, F. (2024). The Influence of Principal Transformational Leadership on School Effectiveness: The Mediating Effect of Teacher Self-Efficacy in Pakistani Secondary Schools. (Doctoral dissertation, University of Cambridge).

Krejcie, R.V., & D.W. Morgan. (1970). “Determining Sample Size for Research Activities”. Educational and Psychological Measure

Nurhaliza, S. (2021). The Influence of Principals' Transformational Leadership on School Effectiveness in Malaysian Public Schools. Doctoral dissertation, University Malaya.

Yeo, J.S. (2021). In praise of COVID-19: discovering adaptive leadership in unprecedented times. Australia: University of South Australia.