การศึกษาภาวะผู้นําการเปลี่ยนแปลงตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหาร ในโรงเรียน สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานีเขต 1

ณัฐพล หงษ์คง; วิทวัส โพธิสุขา; ยิ่งสรรค์ หาพา

ผู้แต่ง

ณัฐพล หงษ์คง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น, ประเทศไทย
วิทวัส โพธิสุขา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น, ประเทศไทย
ยิ่งสรรค์ หาพา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

ทักษะภาวะผู้นําการเปลี่ยนแปลง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์และความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1 จำนวน 289 คน โดยใช้การสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ ผู้ให้ข้อมูลได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา และครู เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามซึ่งผ่านการตรวจสอบความครอบคลุมและความเหมาะสม (Index of Item-Objective Congruence: IOC) โดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน มีค่า IOC ทั้งฉบับเท่ากับระหว่าง 0.95 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีลำดับความต้องการจำเป็น

ผลการวิจัย พบว่า ภาพรวมสภาพปัจจุบันของของภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1 โดยภาพรวม อยู่ในระดับมาก ( =3.55, S.D.= .50) เมื่อพิจารณาแยกรายด้าน พบว่า 1) สภาพปัจจุบันด้านการกระตุ้นการใช้ปัญญา มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ( =3.60, S.D.= .55) คือประพฤติตัวเป็นแบบอย่างที่ดีต่อผู้ใต้บังคับบัญชา ( =3.52, S.D.= .43) สภาพที่พึงประสงค์ ด้านการสร้างแรงบันดาลใจ ค่าเฉลี่ยสูงสุดมาก ( =4.37, S.D.= .64) คือเสริมสร้างความภาคภูมิใจและความมั่นใจให้กับผู้ร่วมงาน เพื่อเอาชนะอุปสรรคในการทำงาน ( =3.62, S.D.= .53) และค่าความต้องการจำเป็นสูงสุด คือการมีอิทธิพลอย่างมีอุดมการณ์ (PNI_modified = .252)

คำสำคัญ: ทักษะภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง, ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง, หลักอิทธิบาท 4

เอกสารอ้างอิง

ณฐวัฒน์ พระงาม. (2562). ภาวะผู้นําการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารโรงเรียนขนาดเล็กสังกัดสํานักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 8(2), 13–23.

ธนภัทร พึ่งพงษ์. (2564). ความคิดเห็นของครูที่มีต่อภาวะผู้นําการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัด สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1 กลุ่ม 2 กรุงเทพมหานคร.Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(2), 72–85.

บุญชม ศรีสะอาด. (2556). การวิจัยเบื้องต้น(พิมพ์ครั้งที่ 9). สุวีริยาสาส์น.

พนิดา ตระหง่าน, และคณะ. (2565). ภาวะผู้นําการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา อําเภอเมืองปทุมธานี สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(2), 197.

พระมหาวิจิตร อินฺทธมฺโม (พิศเพ็ง). (2561). แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะนักเรียนตามหลักกุศลกรรมบถ 10 สําหรับโรงเรียนประถมศึกษา อําเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี.วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษย สังคมศาสตร์, 4(2), 54–65.

ภวัต มิสดีย์. (2562). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นําการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารระดับต้น มหาวิทยาลัยราชภัฏ[วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].

ภัทรสุดา รักกล่อง. (2568). ภาวะผู้นําการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 1. วารสารวิจยวิชาการ, 8(5), 211.

สุภารัตน์ ชนะสงคราม. (2563). การศึกษาภาวะผู้นําการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขนาดเล็ก กลุ่มโรงเรียนบ้านดุง สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3[วิทยานิพนธ์ระดับ บัณฑิตศึกษา, มหาวิทยาลัยราชธานี].

สุวิมล ว่องวานิช. (2542). การสังเคราะห์เทคนิคที่ใช้ในการประเมินความต้องการจําเป็นในนิสิตคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย[วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1. (2568). คู่มือแนวทางการขับเคลื่อนนโยบายพัฒนา คุณภาพการศึกษา วิถีใหม่ วิถีคุณภาพ “เด็กอุดร 1 เป็นที่ 1” ปีการศึกษา 2568.สํานักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1.

Covey, S. R. (2004). The 8th habit: From effectiveness to greatness.Free Press.

Den Hartog, D. N., & Koopman, P. L. (2001). Leadership in organizations. In N. Anderson, D. S. Ones, H. K. Sinangil, & C. Viswesvaran (Eds.), Handbook of industrial, work & organizational psychology: Volume 2. Organizational psychology(pp. 166–187). SAGE Publications.

Gibson, J. L., Ivancevich, J. M., & Donnelly, J. H., Jr. (2000). Organizations: Behavior, structure, processes(10th ed.). McGraw-Hill.

Spears, L. C., & Lawrence, M. (Eds.). (2002). Focus on leadership: Servant-leadership for the twenty-first century.John Wiley & Sons.

Ward, K. (2002). A vision for tomorrow: Transformational nursing leaders. Nursing Outlook, 50(3), 121–126.

Wong, P. T. P., & Davey, M. A. (2007). Best practices in servant leadership.Paper presented at the Servant Leadership Research Roundtable, Regent University.