การพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน (Phenomenon  Based Learning) ในรายวิชาภาษาไทยชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน

รัตติยา แข็งขัน; สิทธิกร สุมาลี; อุดมลักษม์ กูลศรีโรจน์

ผู้แต่ง

รัตติยา แข็งขัน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, ประเทศไทย
สิทธิกร สุมาลี
อุดมลักษม์ กูลศรีโรจน์

คำสำคัญ:

การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน, ทักษะความคิดสร้างสรรค์, รายวิชาภาษาไทย, วรรณคดีไทย, ความพึงพอใจ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานในรายวิชาภาษาไทย และศึกษาความพึงพอใจของผู้เรียนต่อการจัดการเรียนรู้ดังกล่าว ตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้เรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2569 จำนวน 100 คน ได้มาจากการสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน แบบประเมินทักษะความคิดสร้างสรรค์แบบเกณฑ์การให้คะแนน และแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร้อยละ และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า หน่วยการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นมีคุณภาพอยู่ในระดับมากที่สุด ผู้เรียนมีทักษะความคิดสร้างสรรค์ในภาพรวมอยู่ในระดับดีมาก มีคะแนนเฉลี่ย 181.18 คะแนน จากคะแนนเต็ม 200 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 90.59 โดยองค์ประกอบที่มีร้อยละของคะแนนเฉลี่ยสูงสุด คือ ความคิดริเริ่ม รองลงมาคือ ความคิดละเอียดลออ ความคิดคล่องแคล่ว และความคิดยืดหยุ่น ตามลำดับ ส่วนความพึงพอใจของผู้เรียนอยู่ในระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ย 4.56 ข้อเสนอแนะจากการวิจัย คือ ควรจัดเวลาและภาระงานให้เหมาะสม และควรออกแบบกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนคิดได้หลากหลาย ปรับเปลี่ยนมุมมอง และสร้างสรรค์ผลงานที่เชื่อมโยงกับปรากฏการณ์จริงอย่างต่อเนื่อง

เอกสารอ้างอิง

เชรษฐรัฐ กองรัตน์. (2567). การเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน: การพัฒนาสมรรถนะการคิดขั้นสูงเพื่อการเรียนรู้อย่างยั่งยืน. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(3), 1701–1720.

นิธิป นรินทร์, กาญจนา วิชญาปกรณ์, และกฤธยากาญจน์ โตพิทักษ์. (2567). การพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานร่วมกับสื่อแอนิเมชัน. วารสารพุทธศาสตร์ มจร อุบลราชธานี, 6(2), 587-598

บุญชม ศรีสะอาด. (2554). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). สุวีริยาสาส์น.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2551). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา.

หัสวนัส เพ็งสันเทียะ, มนตา ตุลย์เมธาการ, และอิทธิพัทธ์ สุวทันพรกูล. (2564). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานที่มีต่อการคิดอย่างมีวิจารณญาณและการคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 13(2), 240–257.

อรพรรณ บุตรกตัญญู. (2561). การเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อการสร้างมุมมองแบบองค์รวมและการเข้าถึงโลกแห่งความจริงของผู้เรียน. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 46(2), 348–365.

Finnish National Agency for Education. (2016). New national core curriculum for basic education: Focus on school culture and integrative approach. https://www.oph.fi/en/statistics-and-publications/publications/new-national-core-curriculum-basic-education-focus-school

Guilford, J. P. (1967). The nature of human intelligence. McGraw-Hill.

Khuana, T., Khuana, K., & Santiboon, T. T. (2025). Development of a phenomenon-based learning management instructional model for creative essential critical thinking skills in physical education students, Thailand National Sports University, Lampang Campus. Journal of Education and Learning, 14(6), 497–519.